Gümrük vergisi politikası mahkeme iadelerinden ihracatçılara ve menşe kurallarına uzanıyor
Şirketlerin iade beklentileri, Kolombiya’nın deprem sonrası muafiyet talebi ve Singapur’un menşe denetimlerini savunması; gümrük vergisi politikasının kârlar, toparlanma ve tedarik zincirlerine yayıldığını gösteriyor.
Ekonomi ve Piyasalar··Sabah
Kâr satırına ulaşan iadeler
Apollo baş ekonomisti Torsten Slok, Yüksek Mahkeme’nin olağanüstü ekonomik yetkiler yasası kapsamında konulan gümrük vergilerini iptal etmesinin ardından geri ödenen tutarların büyük ithalatçıların bilançosuna ve üçüncü çeyrek büyüme rakamına yansıdığını yazıyor. Not, ABD’deki şirketler ve ithalatçılara yapılan iadelerin 100 milyar dolar sınırını aştığını gösteriyor; S&P 500 içindeki 40 şirket toplamda 9,6 milyar dolar, Apple tek başına yaklaşık 2,2 milyar dolar aldı. Nike, FedEx, Amazon ve General Motors da adı geçen alıcılar arasında. Slok, iadelerin üçüncü çeyrek büyümesine yaklaşık 0,2 puan eklediğini tahmin ediyor; Atlanta Fed’in izleme tahmini bu büyümeyi yüzde 4,3 olarak veriyor. Karar, Şubat 2026’da yasa kapsamında toplanan 166 milyar dolar tutarında gümrük gelirini geçersiz kılmıştı. Slok genel büyüme hızını yapay zekâ harcaması, vergi indirimleri ve üretimin ülkeye geri taşınmasına da bağlıyor; yine de iade kalemi, mahkeme sonucunun şirket kârına ve ulusal büyüme hesabına nasıl girdiğini somut rakamlarla gösteriyor.[1]
Depremin ardından istenen ara
Kolombiya Devlet Başkanı Abelardo de la Espriella, en az 294 kişinin öldüğü 7,4 büyüklüğündeki depremin ardından ihracatçıların toparlanabilmesi için gümrük vergilerinin geçici olarak durdurulmasını bir telefon görüşmesinde Donald Trump’tan istediğini açıkladı. ABD’nin Kolombiya mallarına uyguladığı gümrük vergisi, zorla çalıştırmayı önleyen tedbirlerin yerine getirilmediği gerekçesiyle 24 Temmuz’da yüzde 10’dan yüzde 12,5’e çıkmıştı; kahve ve petrol istisnalar arasında. De la Espriella yaklaşık 10 dakika süren görüşmeyi dostane ve sıcak diye anlattı, yeniden inşa faturasını yaklaşık 6,4 milyar dolar olarak verdi ve Amerika Birleşik Devletleri’nin ülkenin en büyük ihracat pazarı olduğunu hatırlattı. Trump ölenler için başsağlığı diledi; istekle ilgili bir karar açıklanmadı. Böylece gümrük vergisi, bilançoya giren bir iade kaleminden deprem sonrası toparlanma takviminin de konusu haline geliyor: ihracatçının en büyük pazarı aynı zamanda ek vergi yükünün kaynağı olduğunda, geçici muafiyet talebi hem ticari hem insani bir aciliyet taşıyor.[2]
Washington listesi altında menşe kuralları
Singapur Ticaret ve Sanayi Bakanlığı 15 Ağustos’ta, limandan mal aktaran şirketlerin çıkış yerini doğru bildirmek zorunda olduğunu açıkladı; Trump yönetiminin 13 Ağustos’ta yayımladığı rapor ülkeyi gölge aktarma ağı diye tanımladığı yapının içinde göstermişti. Rapor, gümrük vergisinden kaçmaya dönük aktarmayı yılda 40 milyar dolar ile 303 milyar dolar arasında tahmin ediyor ve yaklaşık 40 ekonomiyi üç kademeye ayırıyor; Singapur, Kamboçya, Laos, Myanmar ve Filipinler’le birlikte üçüncü kademede yer alıyor. Bakanlık, 1995 tarihli İthalat ve İhracatın Düzenlenmesi Yasası ile Singapur Gümrüğü’nün Haziran 2025 tarihli genelgesine dikkat çekti; genelge doğru çıkış bildirimi ve beş yıl saklanacak belge istiyor, yanlış bildirim suç oluşturabiliyor. Bakanlık ayrıca 14 Ağustos’ta yerel bir şirket ile üç kişi hakkında, çıkış yeri yanlış bildirilen yatak ürünleri nedeniyle açılan davayı örnek gösterdi. Amerika Birleşik Devletleri Ağustos 2025’te yasa dışı aktarıldığı belirlenen mallara yüzde 40 ek gümrük vergisi getirmişti. İade beklentileri, deprem sonrası muafiyet talebi ve menşe denetimi aynı politikayı farklı yüzeylere yayıyor: kâr satırına, toparlanma planına ve limandan geçen her sevkiyatın belgesine.[3], [1], [2]
