1998’den bu yana ilk ortak ABD-Japonya yen müdahalesinin ardından piyasa gerilimi yeniden yükseldi; Senatör Elizabeth Warren, Hazine’den işlemin hukuki dayanağını, resmî tutarını ve vergi mükelleflerine beklenen giderini 28 Ağustos’a kadar istedi.
Ekonomi ve Piyasalar··Gece
Ortak müdahalenin tutarı açıklanmadı
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, 31 Temmuz’daki işlemlerin ardından ABD ile Japonya’nın 1998’den bu yana ilk ortak yen müdahalesini yaptığını doğruladı. Ancak Hazine, kullanılan resmî tutarı açıklamadı. Bessent, işlemin Hazine’nin Döviz İstikrar Fonu’nda tuttuğu euro varlıklarından yararlandığını belirtti. Financial Times’ın aktardığı Rio Times verileri, tek günlük işlemi yaklaşık 8,45 trilyon yen, yani 52,8 milyar dolar düzeyine koyuyor; bu tutar resmî açıklama yerine haberlerde yer alan bir kestirim olarak kalıyor. Müdahalenin ardından yen piyasasında yeni çalkantı olasılığı yeniden yükseldi. Piyasa açısından merkezde iki ayrı bilgi var: ABD ve Japonya’nın birlikte yen aldığı doğrulandı, fakat ne kadar para kullanıldığı Hazine tarafından kamuya duyurulmadı. Döviz İstikrar Fonu’ndaki euro varlıklarına işaret edilmesi, müdahalenin hangi kaynak üzerinden yapıldığını kısmen aydınlatıyor; işlemin kesin büyüklüğü ve fonda yaratacağı sonuç ise açık kalıyor. Böylece tarihî ortak adımın ilk etkisi yalnızca kur hareketinde görülmüyor. İşlemin kamu kaynağıyla ilişkisi ve açıklanmayan tutarı, piyasa tartışmasını doğrudan hukuki ve mali denetim alanına taşıyor.[1], [2]
Vadeli işlemler yeni gerilime açık
Vadeli işlem konumları, müdahalenin ardından yendeki gerilimin neden bütünüyle dinmediğini gösteriyor. ABD Emtia Vadeli İşlemler Ticaret Komisyonu’nun 14 Ağustos’ta yayımladığı rapora göre ticari olmayan yatırımcıların yen vadeli işlemlerindeki uzun konumu 11 Ağustos itibarıyla 134.188 sözleşmeydi; kısa konum ise 176.273 sözleşmeye ulaşıyordu. Kısa konumların uzunlardan fazla olması, ortak müdahaleye karşın piyasadaki önemli bir bölümün yen aleyhine konum taşımayı sürdürdüğünü gösteren bir ölçü sunuyor. Bu veri bir sonraki kur hareketini belirlemiyor, ancak müdahalenin karşısındaki piyasa konumunun büyüklüğünü görünür kılıyor. Financial Times, tarihî ortak işlemin ardından yeni piyasa çalkantısı riskinin yeniden arttığını bildirirken aynı hafta Elizabeth Warren da yen alımlarının hukuki dayanağını sordu. Kısa konumların ağırlığı ile resmî alım tutarının açıklanmaması birlikte değerlendirildiğinde, yatırımcılar iki kapasiteyi karşılaştıramadığı için piyasa gerilimi yüksek kalabilir. Buna karşılık sözleşme dağılımı açıklama belirsizliğinden çok yatırımcıların farklı stratejilerini yansıtıyor olabilir; 11 Ağustos tarihli görünüm yenin bir sonraki hareketini belirlemiyor.[1], [2]
Warren yanıt için 28 Ağustos’u bekliyor
Senatör Elizabeth Warren, Scott Bessent’e gönderdiği 13 Ağustos tarihli mektupta yönetimin yen müdahalesi için ayrıntılı bir gerekçe sunmadığını ve harcanan tutarı resmen açıklamadığını belirtti. Hazine’den Döviz İstikrar Fonu’nun kullanımına dayanak olan hukuki değerlendirmeyi 28 Ağustos’a kadar istedi. Mektup yalnızca yetkinin kaynağına odaklanmıyor. Warren, işlemin ABD vergi mükelleflerine beklenen giderini ve Japonya için değerlendirilmekte olan desteğin büyüklüğünü de sordu. Hazine, mektuba ilişkin yorum isteğine hemen yanıt vermedi. Bu sorular, ortak müdahalenin denetim başlıklarını belirginleştiriyor: Hangi yetki kullanıldı, fondan ne kadar kaynak ayrıldı ve olası zarar ya da gider kimin üzerinde kalacak? Bessent’in euro varlıklarının kullanıldığına ilişkin açıklaması finansman aracını adlandırıyor, fakat Warren’ın istediği resmî tutar ve hukuki çözümleme henüz kamuya sunulmuş değil. 28 Ağustos tarihi bu nedenle piyasaya ilişkin yeni bir fiyat hedefi değil, bilgi açıklaması için siyasi bir eşik. Hazine yanıt verdiğinde karşılaştırılacak temel noktalar, Financial Times’ın aktardığı 8,45 trilyon yen düzeyindeki kestirim ile resmî tutar arasındaki fark ve Döviz İstikrar Fonu kullanımının açıklanan hukuki dayanağı olacak.[2]
