Kanada 19 Ağustos tarife eşiğine anlaşmasız yaklaşırken Washington misillemeye tahammül etmeyeceğini bildirdi; Ottawa, yüzde 50 vergi yürürlüğe girerse görüşmelerin durabileceği uyarısını yaptı.
Ekonomi ve Piyasalar··Gece
Anlaşma için süre daralıyor
Kanada mallarına uygulanması planlanan yüzde 50 gümrük vergisinin 19 Ağustos’ta yürürlüğe girmesine günler kala taraflar henüz anlaşmaya varamadı. Kanada’nın baş ticaret müzakerecisi Janice Charette, bir hükümet danışma grubuna, yeni ABD vergilerini önleyecek bir anlaşma için hâlâ önemli ölçüde çalışma gerektiğini söyledi. The Globe and Mail’in aktardığına göre Charette, Amerikalı muhataplarına vergiler uygulanırsa görüşmelerin durabileceğini de iletti. Ticaret Bakanı Dominic LeBlanc ile ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, üç hafta içindeki üçüncü görüşmelerinde otomotiv alanındaki Kanada misilleme vergilerinin kaldırılmasını, eyaletlerin alkol satışına getirdiği kısıtlamaları ve süt ürünleri kotalarının yapısını ele aldı. Bu başlıklar yaklaşık 20 milyar dolar tutarında ithalatı kapsıyor. Takvim bu nedenle yalnızca bir son görüşme tarihi belirlemiyor; mevcut vergilere eklenmesi planlanan yeni yükün önlenip önlenemeyeceğini de belirliyor. Ottawa açısından anlaşma, gelecek haftaki yüzde 50 vergiyi durdurmanın yanında otomotiv ve çelik gibi alanlarda zaten yürürlükte olan yüklerin nasıl ele alınacağına da yanıt vermek zorunda. Görüşmeler sürse de çözülmemiş başlıkların genişliği, 19 Ağustos’a kadar hazırlanacak bir uzlaşmanın hem siyasi hem de ticari kapsamını daraltıyor.[1]
Washington misillemeye karşı sınır çizdi
Washington’ın tutumu, müzakerenin karşılıklı ödün alanını daha da daraltıyor. Jamieson Greer, Iowa’nın Des Moines kentinde cuma günü gazetecilere, bir ülke misilleme yaparsa ABD yönetiminin buna tahammül etmeyeceğini ve harekete geçeceğini söyledi. Donald Trump’ın yüzlerce Kanada ürününe 19 Ağustos’tan itibaren yüzde 50 gümrük vergisi uygulama tehdidi, hâlihazırdaki sektörel vergilerin üzerine geliyor. Greer son haftalarda Dominic LeBlanc ile birkaç kez görüştü ve temasları yapıcı olarak niteledi; buna karşın Amerikan yaklaşımını bir ticaret savaşı olarak görmediklerini, yurt içi tedarik zincirlerini korumaya çalıştıklarını belirtti. Perşembe günü Trump ile Kanada Başbakanı Mark Carney’ye son tarihten önce seçenekler sunulacağını da söyledi. Bu açıklamalar, masadaki seçeneklerin bir tarafında sektörel koruma, diğer tarafında Kanada’nın karşılık verme hakkı bulunduğunu ortaya koyuyor. Misilleme vergileri Ottawa’nın müzakere konumları arasında kalırken Washington bunların sürmesini yeni bir adımın gerekçesi olarak sunuyor. Böyle bir düzen içinde taviz, yalnızca bir verginin oranını değiştirmiyor; sonraki karşı önlemin önünü kesip kesmeyeceğini de belirliyor. Son tarihin bir eşik gibi görülmesi bu yüzden önemli: vergi yürürlüğe girerse tarafların görüşmeye devam etme isteği, ticari ayrıntılardan önce siyasi karşılıklılık sorununa takılabilir.[2]
Sektörel vergiler çözümü zorlaştırıyor
Kanada yalnızca gelecek vergiyi erteleyen dar bir anlaşma istemiyor. Ottawa, otomotiv ve çelik gibi sektörlerde uygulanmakta olan vergilerin de bir uzlaşmaya alınmasını bekliyor. Salı günü sunulan Amerikan önerisi bazı sektörel oranları düşürecekti, fakat Kanada’nın istediği ölçüye inmiyordu. Kanada tarafındaki kaynaklar 19 Ağustos’u kesin bir eşik olarak görüyor; vergiler yürürlüğe girerse görüşmeleri sürdürmek için siyasi istek kalmayacağını düşünüyorlar. Bloomberg’in aktardığı başlıklar, anlaşmazlığın kapsamını daha somut hâle getiriyor: otomotiv misillemesi, eyaletlerin alkol satış kuralları ve süt ürünleri kotaları aynı pakette tartışılıyor ve yaklaşık 20 milyar dolar tutarında ithalatı ilgilendiriyor. Bu nedenle taraflar tek bir yüzde 50 oranını konuşurken aynı zamanda korunan tedarik zincirlerinin, eyalet yetkilerinin ve tarım pazarına erişimin sınırlarını da pazarlık ediyor. Washington’ın misillemeye tahammül etmeme tutumu ile Ottawa’nın görüşmeleri durdurma uyarısı, görüşmelerde sektörel başlıklar çözülmeden 19 Ağustos’ta yaşanabilecek kesintiyi daha olası hâle getiriyor. Öte yandan Greer’in yapıcı diye nitelediği temaslar ile Trump ve Carney’ye sunulacak seçenekler, vergiyi önleyecek yeterli bir uzlaşma da üretebilir.[1], [2]
