Fas'ın Ceuta ve Melilla sınırlarında güvenliği artırması ile Akdeniz rotalarındaki ölüm verileri, daha az varışın göç yolculuklarını daha güvenli kılmadığını gösteriyor.
Jeopolitik··Sabah
Fas yeni bir geçiş çağrısına hazırlanıyor
Fas İçişleri Bakanlığı, İspanya'ya bağlı Ceuta ve Melilla'ya yasa dışı geçiş girişimlerine karşı gerekli bütün önlemleri aldığını açıkladı. Al Jazeera'nın haberine göre açıklama, sosyal medya paylaşımlarında Fnideq'ten Ceuta'ya geçişin 15 Ağustos'ta açılacağının asılsız biçimde ileri sürülmesinin ardından geldi. Bakanlık sözcüsü Rachid El Khalfi, düzensiz göçü çevrim içi özendirenler hakkında hukuki işlem başlatılacağını da söyledi. Bu hazırlığın arkasında temmuz sonundaki çok büyük geçiş dalgası bulunuyor. Habere göre benzer bir çevrim içi kampanyanın ardından yaklaşık 72.000 kişi Ceuta'ya düzensiz biçimde geçti; yaklaşık 2.000 kişi kentte kaldı ve İspanyol hukukuna göre sınır dışı edilemeyen yaklaşık 1.000 çocuk bu sayıya dahildi. Geri kalanların çoğu Fas'a iade edildi. O dalganın ölüm bilançosu üzerinde ortak bir sayı yok: Fas 11 ölüm, İspanya en az 80 ölüm bildirirken bir insan hakları kuruluşu 141'den fazla kişinin öldüğünü söyledi. Fas'ta bir mahkeme 7 Ağustos'ta insanları sınıra taşıdıkları gerekçesiyle yedi taksi şoförüne altı aya kadar hapis ve kişi başına 1.070 dolar para cezası verdi. Yeni önlemler böylece sınır güvenliği, çevrim içi çağrılar ve cezai yaptırımı aynı yanıt içinde birleştiriyor.[1]
Akdeniz'de varış azaldı, kayıp arttı
Uluslararası Göç Örgütünün verileri, sınırdaki hareketlilik ile denizdeki güvenliğin aynı yönde ilerlemediğini gösteriyor. UN News'un haberine göre IOM, 2026'nın ilk dört ayında Orta Akdeniz rotasında 821 ölüm ve kayıp kaydetti; bu, önceki döneme göre yüzde 111'lik artış anlamına geliyor. Aynı dönemde bu rotaya varışlar yüzde 46 azalarak 8.577'ye indi. Doğu Akdeniz rotasındaki ölümler ise üç katına çıkarak 244'e ulaştı. Veriler yalnız Akdeniz'le sınırlı değil. IOM, 2025'te denize açılan 6.500'den fazla Rohingya'dan yaklaşık 900'ünün öldüğünü tahmin etti ve bunu dünyadaki mülteci ve göçmen deniz rotaları arasındaki en yüksek ölüm oranı olarak nitelendirdi; Bengal Körfezi ile Andaman Denizi'ni de en ölümcül geçişler arasında saydı. Örgütün genel müdür yardımcısı Ugochi Daniels, iyi verinin çözümlerin yerini tutmadığını, ancak veri olmadan çözüm bulunamayacağını söyledi. IOM, ölüm artışını ocak 2026'daki Harry Kasırgası dahil sert hava koşullarına, savaşa, ekonomik baskıya ve politika değişikliklerine bağladı. Bu çerçeve, düşen varış sayısını tek başına güvenliğin arttığına dair bir ölçü olmaktan çıkarıyor.[2]
Sınır başarısı hangi ölçüyle okunmalı?
Ceuta'daki geçiş dalgası ile IOM'nin bölgesel verileri aynı nüfusu veya aynı dönemi ölçmüyor; biri belirli bir kara sınırındaki son olayı, diğeri farklı deniz rotalarındaki daha geniş ölüm ve varış eğilimini anlatıyor. Bu nedenle sayılar doğrudan toplanamaz ve birindeki değişim diğerinin nedeni olarak sunulamaz. Yine de iki kaynak sınır yönetimini değerlendirirken ortak bir ölçüm sorununa işaret ediyor. Fas, yeni bir geçiş çağrısına karşı fiziksel önlem, çevrim içi takibat, geri gönderme ve cezalandırmayı öne çıkarıyor. IOM verileri ise daha az varışın aynı anda daha fazla ölüm ve kayıpla birlikte görülebildiğini ortaya koyuyor. Temmuz dalgasına ilişkin ölüm sayılarının Fas, İspanya ve bir insan hakları kuruluşu arasında büyük ölçüde ayrışması, olay düzeyinde bile ortak bilanço kurmanın güçlüğünü gösteriyor. Bu tablo, sınır kontrolünün etkisini yalnız kaç kişinin ulaştığı ya da geri gönderildiği üzerinden okumayı yetersiz kılıyor. Geçişlerin sayısı kadar rotanın ölümcüllüğü, çocukların hukuki durumu ve kayıp verisinin güvenilirliği de sonuç hesabına giriyor. Kaynakların desteklediği en ölçülü sonuç şudur: hareketliliği azaltmak ile insanları daha güvenli bir yolculuğa taşımak aynı başarı göstergesi değildir.[1], [2]
