Kushner Hamas'a baskı yaparken sekiz ülke Washington'dan İsrail'e karşı adım istiyor
Kushner Mısır'da Hamas'a 30 Temmuz silahsızlanma planını uygulamasını iletti; Hamas yalnızca İsrail taahhütlerini yerine getirirse adım atacağını söylüyor. Sekiz ülke Gazze yol haritasının reddinden İsrail'i sorumlu tutup uygulamayı Washington'dan istedi.
Jeopolitik··Gece
El-Alamein'de silahsızlanma talebi karşılıklı bir koşulla buluşuyor
El-Alamein'de Jared Kushner, Hamas lideri Halil el-Hayya'ya 30 Temmuz'da kabul edilen silahsızlanma planını uygulamaya koyması çağrısını iletti. Bir Arap diplomatın aktardığına göre Hayya, planı sürdürmeye bağlı olduklarını ancak İsrail kendi taahhütlerini yerine getirirse adım atacaklarını söyledi. Bu karşılıklı koşul, aktarılan görüşmenin özünü oluşturuyor: uygulama ilke olarak kabul ediliyor, İsrail'in performansı görülmeden pratikte tutuluyor. Oturuma Barış Kurulu'nun kıdemli temsilcileri Nickolay Mladenov ile Tony Blair katıldı; Mısır, Katar ve Türkiye'den arabulucular da masada yer aldı. Kushner ayrıca Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi ile, Hayya ise Mısır istihbarat başkanı Hassan Rashad ile görüştü; böylece gün ortak masayı ikili kanallarla iç içe geçirdi. Aynı gün İsrail ordusu Han Yunus ve Nuseyrat'ta hava saldırıları düzenlediğini duyurdu. Kushner'ın pazartesi İsrail'de Başbakan Binyamin Netanyahu ile görüşmesi bekleniyor. Aktarılan sıra, Hamas'a yöneltilen siyasi talebi süren askerî eylem ve aynı takvimdeki Kudüs durağıyla yan yana koyuyor. Görüşmenin kendisi ateşkes ya da silahsızlanmanın tamamlandığını göstermiyor; talebin kimden kime yöneldiğini ve Hamas'ın cevabındaki koşulu netleştiriyor.[1]
Sekiz ülke İsrail'i sorumlu tutup yol haritasını Washington'dan uygulatmak istiyor
Ayrı bir diplomatik hat sorumluluğu İsrail'e yükleyip planın uygulanmasını Washington'dan istedi. Türkiye, Mısır, Endonezya, Ürdün, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, İsrail'in Gazze yol haritasını reddetmesini ortak bir dışişleri bildirisiyle kınadı. Reddin planın uygulanmasını tehlikeye atan doğrudan bir ret anlamına geldiğini belirttiler. Bildiri, bu reddin Gazze'de ve işgal altındaki diğer Filistin topraklarında barış çabalarının engellenmesinden artık İsrail'in sorumlu olduğunu doğruladığını ekledi. Reddedilen yol haritası, BM Güvenlik Konseyi'nin 2803 sayılı kararıyla desteklenen Gazze planının uygulanmasına dönüktü ve imzacılara göre Filistinli gruplarca kabul edilmişti. Sekiz ülke, planda öngörülen taahhütlere İsrail'in tam olarak uymasını sağlamasını Washington'dan istedi. Bu dil, yol haritasını yalnızca ikili bir pazarlık dosyası gibi görmek yerine uygulama baskısını ABD'ye yöneltiyor. Ayrıca Filistin tarafının yol haritasını kabulünü verilmiş sayıyor; imzacıların adlandırdığı kalan engel İsrail'in reddi ve ABD baskısına duyulan ihtiyaç oluyor. Bildiri, müzakerenin varlığını tek başına yeterli görmüyor; uygulanabilirlik için Washington'un İsrail üzerinde somut bir zorlama üretmesini talep ediyor.[2]
Tek plan üzerinde çift baskı, hâlâ ortak bir sıra yok
Birlikte okunduğunda Mısır görüşmesi ile sekiz ülkenin bildirisi aynı Gazze planı üzerinde çift yönlü baskıyı anlatıyor. Bir hat Hamas'ı 30 Temmuz silahsızlanma taahhütlerini uygulamaya zorluyor; Hamas ise her adımı İsrail'in performansına bağlıyor. Diğer hat yol haritasının reddinden İsrail'i sorumlu tutup BM Güvenlik Konseyi'nin 2803 sayılı kararı çerçevesindeki taahhütlere uyumu Washington'dan dayatmasını istiyor. Görüşme günü Han Yunus ve Nuseyrat'taki İsrail saldırıları sürerken Mısır, Katar ve Türkiye arabulucuları El-Alamein'de Barış Kurulu temsilcileriyle masadaydı. Kushner'ın pazartesi Netanyahu ile beklenen buluşması aynı haftayı Hamas'tan İsrail liderliğine uzatıyor. Raporlama, kimin önce silah bırakacağı, kimin hangi taahhüdü yerine getireceği ve bir taraf reddettiğinde kimin zorlayacağı konusunda mesafenin kapandığını göstermiyor. Günün gösterdiği, uygulama baskısının tek bir başkente yönelmediği; Kahire, sekiz dışişleri bakanlığı, Washington ve Kudüs üzerinden aynı anda ilerlediğidir. Bu sıra netleşene kadar plan siyasi olarak canlı, operasyonel olarak ise tamamlanmamış duruyor. Mısır masası talebi Hamas'a, sekiz ülkenin metni ise baskıyı Washington üzerinden İsrail'e taşıyor; iki hat aynı dosyada kesişiyor.[1], [2]
