Gazze görüşmeleri sürerken Lübnan ve Suriye sınırları ısınıyor
Hamas heyeti Kahire’de yol haritasını görüşürken Lübnan’daki saldırılar ve Hizbullah çatışması ateşkesi zorluyor; İsrail güçlerinin Kuneytra’ya girişi gerilimi Suriye sınırına taşıyor.
Jeopolitik··Akşam
Kahire’de Hamas heyeti ve Gazze yol haritası
Hamas lideri Halil el-Hayya başkanlığındaki heyet, Gazze’deki ateşkesin pekiştirilmesini görüşmek üzere Mısırlı yetkililerle Kahire’de bir araya geldi. Asharq Al-Awsat’a göre bu, el-Hayya’nın göreve gelmesinden sonraki ilk Mısır ziyareti. Arabulucular, Donald Trump’ın barış planına dayanan bir yol haritasının uygulanmasını istiyor; plan Hamas ile diğer Filistinli grupların silahsızlandırılmasını, İsrail’in çekilmesini ve yönetimin Filistinli teknokratlara devredilmesini içeriyor. Trump’ın damadı ve müzakerecisi Jared Kushner, Board of Peace yüksek temsilcisi Nickolay Mladenov ve eski İngiltere Başbakanı Tony Blair’in bu hafta İsrail ve Mısır’a gitmesi bekleniyor; el-Hayya ile görüşüp görüşmeyecekleri bilinmiyor. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu planı reddederek, Hamas tümüyle silahsızlanmadan Gazze’nin denetimindeki yaklaşık yüzde 60’lık bölümünden çekilmeyeceklerini söylemişti. Diplomatik kanal açık; silahsızlanma ve çekilme sırası üzerinde anlaşma yok ve tarafların kırmızı çizgileri aynı metinde yan yana duruyor.[1]
Lübnan’da ateşkesin gerildiği saatler
Görüşmeler sürerken Lübnan cephesi sertleşti. Ynetnews’e göre İsrail ordusu, cumartesi sabaha karşı 2.30 sularında güney Lübnan’daki Ali Taher sırtında Yahalom istihkâm biriminden bir subay ve 2 askerin Hizbullah’a ait patlayıcı yüklü bir insansız hava aracıyla ağır yaralandığını açıkladı. Yaralılar Hayfa’daki Rambam hastanesine kaldırıldı; akşam saatlerinde 2 yaralının durumu ağır, 1 yaralının durumu orta olarak bildirildi. İsrail ordusu, karşılık saldırısında Hizbullah’ın Radvan Gücü’nde tabur komutanı Ali Hassan’ın öldürüldüğünü ve komutanın ailesini karargâhta insan kalkanı olarak kullandığını öne sürdü; bu iddia bağımsız doğrulanmadı. Başbakanlık, Hizbullah’ın askerlere saldırarak ateşkesi çiğnediğini ve ordunun saldırı emrini veren karargâhı vurduğunu söyledi. Lübnan makamları İsrail saldırılarında 11 kişinin öldüğünü, 19 kişinin yaralandığını bildirdi. Al Jazeera’nin 15 Ağustos Nebatiye bilançosuna göre aralarında çocukların da bulunduğu en az 11 kişi öldü; İsrail hedef olarak Abu Hassan Alaa ve Ali Samir al-Haj Hassan’ı gösterdi. Cumhurbaşkanı Joseph Aoun saldırıların ateşkesi tekrar tekrar çiğnediğini, Başbakan Nawaf Salam bunların son derece ağır olduğunu, Meclis Başkanı Nebih Berri ise katliam olduğunu söyledi. Ateşkes iki ABD arabuluculuğundaki metne dayanıyor: 4 Haziran metni Hizbullah ateşinin kesilmesini ve savaşçıların tahliyesini, 26 Haziran metni ise İsrail’in çekilmesini Hizbullah’ın silahsızlanmasına bağlıyor. İsrail Lübnan topraklarının yaklaşık beşte birini elinde tutuyor ve 2 Mart’tan bu yana Lübnan’da yaklaşık 4.300 kişi öldü. Karşılıklı ateşkes ihlali iddiaları, metinlerin kâğıt üzerindeki dengesini sahada her gece yeniden sınamaya açıyor.[2], [3]
Kuneytra kırsalında arama ve genişleyen sınır gerilimi
Gerilim Suriye sınırına da sıçradı. Anadolu Ajansı’nın aktardığına göre İsrail güçleri cumartesi gecesi Kuneytra kırsalındaki Rafid kasabasına girerek birkaç evde arama yaptı; baskını Suriye devlet televizyonu El-İhbariye duyurdu. Gücün büyüklüğü, gözaltı olup olmadığı ve birliklerin Rafid’den çekilip çekilmediği hemen öğrenilemedi. Aralık 2024’te Beşşar Esad yönetiminin düşmesinin ardından İsrail 1974 Kuvvetleri Ayırma Anlaşması’nı geçersiz saymış ve tampon bölgeyi denetimine almıştı; o tarihten bu yana güney Suriye’de baskınlar, aramalar, gözaltılar ve kontrol noktaları yineleniyor. Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara daha önce bölgenin tümünün güvenliğini zayıflatan süregelen İsrail eylemlerini kınamış ve işgal edilen topraklardan çekilme çağrısı yapmıştı. Kahire’de Gazze yol haritası konuşulurken Lübnan’da ateşkesin her iki taraftan da zorlanması ve Kuneytra’daki gece baskını, Levant’taki üç hattın aynı hafta sonu içinde nasıl ısındığını gösteriyor. Müzakere masası ile sınır operasyonları aynı anda ilerliyor; birinin varlığı diğerinin durduğunu kanıtlamıyor. Okur için bağ, barış dili ile sınırda sürdürülen fiilî gerilimin aynı bölgesel manzarada yan yana durmasıdır.[1], [2], [3], [4]
