Güvenlik diplomasisi yeni paktlar, barış görüşmeleri ve ittifak sınavları arasında değişiyor
Bölgesel paktta Mısır’a açık kapı, Seul’ün Kore savaşını bitirme çağrısı ve Washington’ın NATO sadakat incelemesi; hükümetlerin güvenlik bağlarını farklı yollarla yeniden düzenlediğini gösteriyor.
Jeopolitik··Sabah
Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan savunma paktı Mısır’a açık tutuluyor
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın bu ay Mekke’de imzaladığı ortak savunma anlaşmasına Mısır’ın katılmasının mümkün olduğunu, metnin yeni üyelere açık bulunduğunu söyledi. Al Jazeera’ya verdiği ve pazar akşamı Al Muqabala programında yayımlanacak söyleşide Erdoğan, anlaşmanın taraflardan birine dışarıdan saldırı olması hâlinde ortak adım atmayı öngördüğünü aktardı. Metin, üç imzacıdan birine yönelik silahlı saldırıyı hepsine yapılmış sayıyor; çözümleyiciler bu hükmü NATO’nun 5. maddesine benzetti. Karşılıklı savunma dili böylece bölgesel bir çerçeveye taşınıyor. İslamabad’daki yetkililer ise anlaşmanın NATO’nun eşdeğeri sayılmaması ve tek bir ülkeyi hedef aldığının düşünülmemesi konusunda uyardı. Bu uyarı, metnin hem genişlemeye açık hem de hedefin bilinçli biçimde sınırlı tutulduğu bir taahhüt olarak okunmasını istiyor. Kahire’ye açılan kapı böylece, kapsamı ve hedefleri imzacılar tarafından çerçevelenen genişleyen bir bölgesel taahhüt sunuyor. Yeni üyelik ihtimali, paktı üçlü bir imza anından daha geniş bir güvenlik mimarisine doğru itiyor.[1]
Seul, Kore ateşkesinin yerini alacak görüşmeler istiyor
Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae Myung, ülkenin sömürge yönetiminden kurtuluşunun yıl dönümü konuşmasında Kuzey Kore’yle barış içinde bir arada yaşama görüşmeleri çağrısında bulundu ve yarımadadaki ateşkesin yerini bir barış düzeninin almasını istedi. Lee, 1950-53 savaşının barış antlaşmasıyla değil, ateşkesle durduğunu hatırlattı ve görüşmelerin Kuzey Kore’nin nükleer kapasitesini sınırlandıracak adımları da kapsayabileceğini söyledi. Seul’ün gerginliği azaltmak için önleyici ve sürekli adımlar atacağını, tırmanmayı sınırlayacak katmanlı güvenceler kuracağını belirtti. Bu dil, tek bir jestten çok süreklilik ve önleme üzerine kurulu bir yaklaşımı anlatıyor. İki ülke arasındaki ilişkiler donmuş durumda: Kuzey Kore lideri Kim Jong-un birleşme siyasetini terk etti, Güney’i en düşman devlet diye tanımladı ve sınır savunmasını güçlendirme talimatı verdi. Pyongyang, Lee’nin diyalog önerilerini geri çevirdi, Seul’ün nükleer güçle çalışan denizaltı planını eleştirdi ve ortak ABD-Güney Kore tatbikatlarını kışkırtma saydı. Lee, Japonya’yla ilişkilerde geçmişle yüzleşip geleceği açık bırakma çağrısı yaptı ve komşusuyla 60 yıllık yeni bir barış ve refah dönemi başlatmayı umduğunu söyledi. Barış düzeni çağrısı, donuk bir yarımada dengesinin içinde yükselmiş durumda.[2]
Avrupa’da asker azaltımı öncesi Washington’ın sadakat anketi
Bloomberg’in gördüğü ve NATO üyelerine gönderilen belge, her müttefike Amerikan dış politikasını açıkça destekleyip desteklemediğini ve üslerin Amerikan ordusunca kullanımına hangi kısıtları koyduğunu soruyor. Belge ayrıca müttefiklerin Amerikan savunma şirketlerine harcama yapıp yapmadığını ve Amerikan firmalarıyla sözleşmeleri zorlaştıran düzenlemelere açıkça karşı çıkıp çıkmadıklarını soruyor. Sorulardan biri, bir ülkenin Savunma Bakanı Pete Hegseth’in kullandığı güçlü, açık ve sessiz yaklaşımıyla uyum gösterip göstermediğini soruyor. Anket, Amerika’nın Avrupa’daki askerî varlığına ilişkin altı aylık gözden geçirme başlayalı haftalar olmuşken geldi; aralıkta tamamlanması beklenen çalışma nedeniyle müttefikler hem asker sayısında hem de bir saldırı anında konuşlandırılacak unsurlarda kesinti bekliyor. Belgeyi bilen kişiler Bloomberg’e, müttefiklerin bunu koruma karşılığında ideolojik hizaya çekme baskısı saydığını söyledi; metnin bağımsız doğrulaması yok ve bir NATO yetkilisi yalnızca Amerika Birleşik Devletleri’nin gözden geçirme konusunda müttefiklerle çalıştığını doğruladı. Açık bölgesel pakt ve Seul’ün barış düzeni çağrısının yanında anket üçüncü bir yolu gösteriyor: kuvvet duruşu gözden geçirilirken mevcut ittifak sadakatinin sınanması. Güvenlik bağları böylece genişleme, barış görüşmesi ve sadakat testi arasında yeniden düzenleniyor.[1], [2], [3]
