Bebeklerde görünür gözlerin öğrenilecek akışı seçmesi ile bitki dokusunda ksilemi ayıran floresan boyalar, bilginin önce arka plandan ayrılması gerektiğini gösteriyor.
Bilim··Öğle
Görünen göz, öğrenilecek akışı seçti
Cambridge ve Singapur'daki ekiplerin ekran tabanlı deneyinde 8–10,5 aylık 47 bebek, hece üçlülerinden oluşan üç yapay dili dinledi. Her dil aynı konuşmacıyla eşleştirildi; yalnızca gözlüğün camı şeffaf, kısmen koyu veya tamamen koyu olarak değişti. Bebeklerin ekrana bakma süresi koşullar arasında anlamlı biçimde farklı değildi, fakat anlamlı öğrenme yalnızca konuşmacının gözlerinin bütünüyle görüldüğü dilde saptandı; kısmi bakış sonucu sınırdaydı. Kullanılabilir EEG verisi olan 42 bebekte yetişkinden bebeğe yönlü bağlantılar üç koşulda da bulundu. Tam bakış bağlantıyı bakışsız koşula göre güçlendirdi ve bağlantı örüntüsü öğrenmeyi bebeğin kendi iç bağlantılarından daha iyi yordadı. Konuşma ritmine sinirsel eşlenme yalnız tam bakışta anlamlıydı, fakat öğrenmeyi yordamıyordu. Küçük örneklem ve önceden kaydedilmiş tek yönlü video, sonucun canlı karşılıklı etkileşime genellenmesini sınırlıyor.[1]
Daha az boya, daha seçici bir doku görüntüsü
Bitki iletim dokusu için geliştirilen piridinyum türevi floresan boyalar, sinyali ayırma sorununu mikroskop ölçeğine taşıyor. Yeni boyalar ksilemi 25 mikromolar derişimde işaretledi; yaygın kullanılan propidyum iyodür için gereken 375 mikromoların on beşte biriyle çalıştı. Verici–alıcı mimarisi, çevrenin kutupluluğuna göre parlaklığı ve rengi değiştiriyor. Daha güçlü ışımaları daha düşük lazer gücüne ve daha az ışıkla solmaya olanak verdi. Arabidopsis thaliana, Nicotiana benthamiana ve Allium fistulosum örneklerinin yanında ksilem boruları çöken eskimo1 mutantında yapılan denemeler, ksilemin floem ve kambiyumdan daha açık ayrıldığını gösterdi. Yaygın boyalar birden fazla yüklü veya aromatik hücre duvarı bileşenine bağlanabildiği için komşu dokular birlikte parlayabiliyor; yeni türevler bu arka planı azaltıyor. Bağlanma mekanizması henüz tam açıklanmadı ve yaklaşımın canlı doku görüntülemesine uyarlanması gerekiyor. Bugünkü sonuç, hazırlanmış bitki örneklerinde daha düşük boya ve lazer yüküyle daha seçici bir görüntüleme penceresi açıyor.[2]
İçerik aynı kalırken seçme katmanı değişti
İki çalışma farklı canlılar ve araçlar üzerinde yürütülüyor, ancak ikisinde de gözlenen değişiklik bilginin kendisini çoğaltmaktan gelmiyor. Bebek deneyinde üç dilin süresi, konuşmacısı ve hece yapısı aynı tutulurken gözlerin görünürlüğü, hangi akışın anlamlı öğrenmeyle eşleştiğini değiştirdi. Bitki deneyinde ksilem zaten örneğin içindeydi; daha seçici boya ve daha güçlü ışımayla komşu dokuların arka planından ayrıldı. İlkinde seçim, bakışın yetişkinden bebeğe bağlantıya verdiği ağırlıkta; ikincisinde boyanın moleküler çevreye verdiği floresan yanıtta gerçekleşiyor. Sonuçların kullanım alanları birbirinden uzak: biri erken dil öğrenmesinde toplumsal ipuçlarını, diğeri bitki gelişimi ve stres yanıtlarının görüntülenmesini ele alıyor. Ortaklık nedensel bir bağ değil, işlevsel bir karşılaştırma. İlgili sinyali arka plandan ayıran katman değiştiğinde, aynı dikkat süresi içinde öğrenme farkı ve daha düşük derişimde doku seçiciliği ortaya çıkabiliyor. Bu karşılaştırma ölçülen şeyi ölçüm aracından ayırmayı da gerektiriyor. Bebek deneyinde görünür göz öğrenmeyi tek başına yaratmıyor; bakış aynı ses girdisi altında bağlantı örüntüsünü yeniden ağırlıklandırıyor. Bitki boyasında daha parlak görüntü yeni bir doku oluşturmadı; var olan ksilemin komşularına göre seçiciliğini artırdı. Ortak ölçüt daha çok sinyalden ziyade daha temiz bir arka plan ayrımı.[1], [2]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
