mRNA grip aşısının onayı, kafa içi CAR-T denemesindeki sağkalım ve psilosibin çalışmasındaki belirti farkı, müdahalelerin farklı kanıt eşiklerinde ilerlediğini gösteriyor.
Bilim··Akşam
Onay, yaş gruplarına göre iki ayrı anlama geliyor
Moderna'nın mFLUSIVA adlı aşısı, FDA'nın 5 Ağustos tarihli kararıyla mRNA teknolojisini kullanan ilk grip aşısı oldu. Kararın kapsamı tek biçimli değil: 50-64 yaş arasındaki yetişkinler için tam onay verilirken 65 yaş ve üzerindeki kişiler için hızlandırılmış yol kullanıldı. Scientific American'ın aktardığı bu ayrım, aynı ürün adının altında iki farklı kanıt durumunu bir araya getiriyor. Tam onay, 50-64 yaş grubuna yönelik başvurunun olağan değerlendirme eşiğini geçtiğini bildiriyor. Daha yaşlı grup için verilen hızlandırılmış onay ise klinik yararı öngörmesi makul görülen vekil bir sonlanım noktasına dayanıyor; yaşlı yetişkinlerde hastaların yaşayacağı sonuçlar henüz doğrulanmış sayılmıyor. FDA bu nedenle Moderna'ya o yaş grubunda ek bir doğrulama denemesi yürütme yükümlülüğü getirdi. Kurum yılın daha erken bir bölümünde başvuruyu incelemeyi reddetmiş, ardından bir hafta içinde kararını tersine çevirmişti. Dolayısıyla burada “onay”, bütün soruların aynı düzeyde kapandığı ortak bir bitiş çizgisi oluşturmuyor. Ürünün kullanılabileceği düzenleyici alan açılmış durumda, fakat 65 yaş ve üzerindeki grup için onayın dayandığı vekil ölçüt ile doğrulanması beklenen hasta sonuçları ayrı basamaklar olarak kalıyor. Bu ayrım, bir müdahalenin düzenleyici dönüm noktasına ulaşmasıyla belirli bir nüfustaki klinik yararın doğrudan gösterilmesini birbirine karıştırmamak için gerekli.[1]
Erken fazdaki sağkalım, güvenlik çalışmasına eşlik ediyor
Nature Medicine'de yayımlanan TX103 çalışması başka bir dönüm noktası bildiriyor. Nükseden glioblastom için geliştirilen, B7-H3 hedefli otolog CAR-T hücreleri doğrudan kafa içine verildi. Açık etiketli faz 1 denemesinde 3+3 doz artırma tasarımı kullanıldı; 15 hasta toplam 72 infüzyon aldı ve 13 hastaya birden fazla infüzyon yapıldı. Araştırmacılar doz sınırlayıcı zehirlilik veya azami tolere edilen doz saptamadı, faz 2 için orta doz düzeyini önerdi. Aynı küçük grupta ilk infüzyondan sonra 12 aylık genel sağkalım yüzde 66,7, ortanca genel sağkalım 19,1 ay olarak hesaplandı. Bu sağkalım bulguları hastalar açısından önemli bir erken işaret sunuyor, ancak denemenin aşaması ve tasarımı onların anlamını sınırlandırıyor. Çalışma, bir karşılaştırma koluyla sağkalım üstünlüğü sınamak üzere kurulmuş değildi; temel işi doz ve güvenlik alanını açmaktı. Ortanca sağkalım için yüzde 95 güven aralığı 8,93 ayda başlıyor ve üst sınırına ulaşmıyor; bu geniş belirsizlik, 15 kişilik örneklemde tek bir özet sayının taşıyamayacağı değişkenliği görünür kılıyor. Tedaviyle ilişkili düşük dereceli sitokin salınım sendromu sık görülürken ciddi sayılan üç adet 3. derece olay da bildirildi. Böylece 19,1 aylık ortanca sağkalım, bir onay kararı veya denetlenmiş karşılaştırmalı etkinlik sonucu gibi okunmamalı. Bu değer, tekrarlanan kafa içi uygulamanın uygulanabildiği erken fazdaki hasta grubunda gözlenen sonuçtur ve önerilen dozla ilerleyecek faz 2 araştırmasına bağlam sağlar.[2]
Denetlenmiş belirti farkı, uygulanabilirlik hedefinin yanında duruyor
PsiDeR denemesi ise rastgele ayrılmış iki kol arasındaki belirti farkını ölçüyor. Nature Medicine'de yayımlanan çalışma, tedaviye dirençli majör depresyonu olan 60 kişiyi 1:1 oranında ayırdı; 30 kişi tek doz 25 miligram psilosibin, 30 kişi etkin olmayan plasebo aldı ve iki gruba da psikolojik destek verildi. Montgomery-Åsberg ölçeğinde düzeltilmiş gruplar arası fark 3. haftada 10,41 puan, 6. haftada 12,92 puandı. Bununla birlikte denemenin birincil sonlanım noktaları belirtide üstünlük değil, katılımcı bulma, izlemde tutma ve ölçek değişkenliğini kestirme gibi uygulanabilirlik ölçüleriydi. Çalışma bu bakımdan TX103'ün tek kollu sağkalım gözleminden daha doğrudan bir karşılaştırma sağlıyor, fakat kendi sınırlı sorusunu koruyor. Taranan 75 kişinin 60'ı rastgele ayrıldı ve 59 kişi bütün izlem ziyaretlerinde ölçeği tamamladı. Körleme de tutmadı: psilosibin alanların tamamı ve plasebo alanların yüzde 70'i hangi grupta bulunduğunu doğru tahmin etti. Yazarlar beklenti etkisinin gözlenen farklara belirgin katkıda bulunmuş olabileceğini belirtiyor. Tek NHS merkezinde yürütülen çalışmanın örneklemi yüksek öğrenim görmüş ve meslek çeşitliliği sınırlı kişilerden oluşuyordu. Bu nedenle 12,92 puan, denetlenmiş bir belirti ölçeği farkıdır; bir ruhsat, uzun dönem yarar veya daha geniş hasta topluluğunda kesin sonuç anlamına gelmez. Üç gelişmeyi birlikte okumak, “ilerleme” sözcüğünü silmek yerine hangi müdahalenin hangi aşamada, hangi sonlanım noktasıyla ve hangi karşılaştırma altında ilerlediğini açıkça adlandırmayı gerektiriyor.[3], [2], [1]
