Tropik biyokütle, fosil yaprak ve kar yutan geceler ayrı pencereler açıyor
Yörünge lazeri üç tropik ormanın sıcağa ve kuraklığa farklı yanıt verdiğini gösterdi; Wyoming yaprak kütikülleri 56 milyon yıl önce ormanların seyreldiğini, sıcak geceler de Batı ABD karını hızla erittiğini ortaya koydu.
Bilim··Gece
Üç tropik orman aynı iklim baskısına ayrı tepki veriyor
Phys.org, NASA-GEDI lazer ölçümleriyle çalışan bir ekibin 2020 yılına ait 16 milyon orman biyokütlesi tahminini Amazon, Kongo Havzası ve Güneydoğu Asya arasında karşılaştırdığını bildiriyor. GEDI yörüngeden lazer atımları gönderip örtünün üç boyutlu yapısını okuyor; böylece biyokütle arazi ölçümü olmadan tahmin edilebiliyor. Bu tahminler boyunca Kongo Havzası ormanları sıcaklık artışına en duyarlı çıktı, Amazon ormanları orta düzeyde duyarlı, Güneydoğu Asya ormanları ise neredeyse duyarsız kaldı. Su kıtlığında sıralama tersine döndü: koşullar kuruduğunda Güneydoğu Asya'da biyokütle belirgin biçimde düştü, Amazon orta kuraklıkta en yüksek değerine ulaştı, Afrika ormanları az değişti. Toprak, arazi biçimi ve fırtına, yıldırım ile devrilmeden gelen hasar tabloyu daha da kaydırdı. Smithsonian Tropical Research Institute, University of Maryland, NASA ve Brezilya'dan bir ortak kurumun çalışması Nature'da yayımlandı. Tek bir yılın gözlemine dayandığı için ayakta duran biyokütlenin iklimle mekânda nasıl değiştiğini anlatıyor; herhangi bir ormanın zaman içinde nasıl değişeceğini değil. Bu yüzden harita, bugünün mekânsal bir kesitidir; gelecek projeksiyonu veya derin zaman arşivi değildir.[1]
Wyoming yaprak izi 56 milyon yıl önceki seyrelmeyi yazıyor
Ayrı bir Phys.org haberi, Wyoming Hanna Havzası'ndan çıkarılan yaprak yüzeyi fosillerinin 56 milyon yıl öncesinin orman örtüsünü yeniden kurduğunu ve ormanların açıldığını, en büyük ağaçlarını yitirdiğini aktarıyor. Paleosen-Eosen Sıcaklık En Yüksek Dönemi, jeologların elindeki hızlı karbon salınımına en yakın doğal örnek; atmosferdeki yüksek karbondioksiti ısınmayla ve azalan yağışla bir arada taşıyor. Natural History Museum of Los Angeles County'den Regan Dunn ve arkadaşları, organik maddece zengin kayaçta korunmuş mikroskobik epiderma hücrelerini ölçtü ve bunlardan yaprak alan göstergesini, yani bir toprak parçasının üstünde ne kadar yaprak yüzeyi durduğunu kestirdi. Bu gösterge olay boyunca düşüyor. Dunn örüntüyü bugünün yanına koyuyor: karbondioksit bitkileri besleyip kara yüzeyinin büyük bölümünü yeşertirken, sıcak ve kuraklık başka bölgeleri kahverengileşmeye itiyor. Çalışma Science'ta yayımlandı. İki dönemi ayıran nokta net: insan salınımları karbonu eski olaydan yaklaşık on kat daha hızlı ekliyor, dolayısıyla eski ormanların uyum için çok daha uzun süresi olmuştu. Bu arşiv Wyoming'deki derin zaman kesitine aittir; 2020 tropik lazer haritasıyla aynı mekânı veya aynı hızı paylaşmaz ve iki veri seti tek bir orman öyküsünde birleştirilemez.[2]
Sıcak geceler Batı ABD karını iki kat hızla yiyor
Üçüncü Phys.org raporu, mart ile temmuz arasında dağ karının üstünde donma noktasının üzerinde geçen birkaç gün ve geceyi kar yiyen sıcak dalgası diye adlandırıyor. Bu günlerde gözlenen kar kaybı mevsim ortalamasının neredeyse iki katına çıktı. Ekip düzeni Batı ABD dağ havasında 1850 ile 2015 arasında izledi; yüksek rakımda istasyon bulunmayan on dokuzuncu yüzyıl için atmosfer yeniden kurulumlarına dayandı ve sonucu bugünkü kar gözlem noktalarıyla karşılaştırdı. Bu dönemler bir erime mevsiminde üç ile beş kez geliyor ve her biri üç ile beş gün sürüyor. Onları ayıran şey, normalde erimeyi ertesi öğleden sonraya kadar durduran gece donunun gerçekleşmemesidir. 1950'den bu yana Batı ABD'de görülen kar erimesi kaynaklı on bir büyük ilkbahar taşkınından yedisi böyle bir dönemin ardından beş gün içinde başladı. Çalışma Science Advances'ta yayımlandı. Serinin on dokuzuncu yüzyıl bölümü doğrudan ölçüm yerine model yeniden kurulumundan geliyor; bu da en çok uzun dönemli eğilim savları için önem taşıyor. Gece masasında tropik lazer kesiti, Wyoming derin zaman arşivi ve Batı ABD kar penceresi yan yana duruyor; her biri kendi mekânında ve kendi zamanında okunmalı. Ortak tek bağ, orman ve kar örtüsünün iklim baskısına verdiği yanıtın ölçülebilir olduğudur; konumlar ve çağlar birbirine katılmaz.[3], [1], [2]
