Flores depremi tsunami uyarısı, Lala Kasırgası Hawaii için alarm getirdi
Flores açıklarındaki 7,7 büyüklüğündeki deprem dört Endonezya eyaletinde tsunami uyarısı doğurdu; güçlenen Lala da Hawaii'nin Büyük Ada'sını kasırga uyarısına soktu. İki tehlike, hazırlık süresini daraltıyor.
Bilim··Akşam
Flores açıklarında 7,7 büyüklüğünde deprem ve tsunami uyarısı
ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu, cumartesi sabahının erken saatlerinde yerel saatle meydana gelen sarsıntıyı Doğu Nusa Tenggara'daki Ende'nin 68 km kuzeykuzeybatısında ve 10 km derinlikte konumlandırdı. Büyüklük 7,7 olarak verildi. Endonezya Meteoroloji, Klimatoloji ve Jeofizik Kurumu Doğu Nusa Tenggara, Batı Nusa Tenggara, Güney Sulawesi ve Güneydoğu Sulawesi için tsunami uyarısı yayımladı. Phys.org'un The Associated Press'ten aktardığına göre evler ve kamu binaları hasar gördü; haber geçildiğinde can kaybına ilişkin bir sayı bildirilmemişti. Sikka'da yaşayan Yohanna Embu, Maumere liman terminalinin bekleme salonunun çöktüğünü anlattı; Aziz Petrus Büyük Semineri'nde de hasar doğrulandı. Bu büyüklükte bir depremi kıyıya yakın yerlerde tehlikeli kılan şey sığlığıdır: kırılma ile deniz tabanı arasında daha az kayaç kaldığı için hareketin daha büyük bölümü suya ulaşır. Uyarının dört eyaleti kapsaması, dalga ve kıyı riskinin yalnızca tek bir liman kentine sıkışmadığını, Flores açıklarından Sulawesi'ye uzanan bir hazırlık hattı açtığını gösteriyor. Sığ odak, kısa uyarı süresini daha da sıkıştırır; sakinlerin ve liman işletmecilerinin aynı sabah içinde hem hasarı hem de olası su baskınını izlemesi gerekir.[1]
Lala güçlenirken Hawaii'de kasırga ve tropik fırtına uyarıları
Phys.org'un AFP üzerinden aktardığı habere göre rüzgârı saatte 137 kilometreye ulaşan Lala tropik fırtınasının cumartesi günü Büyük Ada'ya varması bekleniyordu. Hawaii ilçesinde kasırga uyarısı; Maui, Molokai ve Kahoolawe için tropik fırtına uyarısı geçerliydi. Tahminciler Maui ve Büyük Ada genelinde yaklaşık 30 santimetre, yer yer 64 santimetreye varan yağış, 0,3 ile 0,9 metrelik bir deniz kabarması ve pazar gününe uzanan sert hava bekliyordu. Vali Josh Green ile Honolulu Belediye Başkanı Rick Blangiardi hazırlıklara ilişkin açıklama yaptı. NOAA, oluşmakta olan El Nino'nun ekim ile aralık arasındaki doruğunda bütün olayları aşma olasılığını yüzde 69 olarak veriyor; karşılaştırma 1950'den bu yana görülen olayları kapsıyor. Kurum ayrıca El Nino koşullarının Pasifik'te kasırgaları desteklerken Atlantik'te bastırma eğiliminde olduğunu belirtiyor. Hawaii'yi en son 1992'de, en az altı kişinin ölümüne yol açan Iniki vurmuştu; o tarihten beri adaya 3. kategori ya da üzeri bir kasırga uğramadı. Bu arka plan, Lala'nın rotasının ve uyarı basamaklarının neden bu kadar hızlı yükseldiğini açıklar: açık denizdeki güçlenme ile Büyük Ada'ya varış arasındaki süre, tahliye ve liman düzeninin aynı hafta sonuna sığdırılmasını zorunlu kılıyor.[2]
İki okyanus tehlikesi, aynı hafta sonu hazırlık süresini daraltıyor
Flores ve Hawaii'deki uyarılar aynı hafta sonuna yığıldı. Endonezya'da dört eyalete yayılan tsunami uyarısı, liman terminali hasarı ve sığ odak, sarsıntının ardından su baskını olasılığını da aynı sabahın gündemine taşıdı. Hawaii'de Lala'nın saatte 137 kilometreye çıkan rüzgârı, Büyük Ada için kasırga uyarısı ve 0,3 ile 0,9 metrelik deniz kabarması beklentisi, yağış ve dalga riskini cumartesi–pazar aralığına topladı. NOAA'nın El Nino değerlendirmesi mevsimsel bağlam sağlıyor: oluşmakta olan olayın ekim ile aralık arasındaki doruğunda bütün olayları aşma olasılığı yüzde 69; karşılaştırma 1950'den bu yana görülen olayları kapsıyor ve bu koşullar Pasifik'te kasırgaları destekleme eğiliminde. Mevsimsel değerlendirme, Lala'nın rotasına ilişkin tekil tahminden daha geniş bir ölçek sunuyor ve Hawaii çevresindeki hazırlıkların neden birden fazla tehlikeyi kapsadığını gösteriyor. İki kıyıda da belirleyici olan, uyarı ile olası varış arasındaki kısa aralıktır. Flores'te sığ deprem enerjiyi deniz tabanına yakın açığa çıkarırken Lala açıkta güçlenip Büyük Ada'ya cumartesi günü yaklaşacaktı. Barınma, kıyıdan uzaklaşma ve liman düzeni kararlarının bu yüzden uyarının verildiği gün içinde alınması gerekiyordu.[1], [2]
