Diş minesi ve yaralar, Atina'dan Vindobona'ya toplu ölümlerin izini açıyor
Phaleron'daki zincirli erkeklerin diş minesi çoğunun Attika'da büyüdüğünü gösteriyor; Visby kafataslarıyla Vindobona yakınındaki toplu mezar ise silahların ve yaraların şiddeti nasıl ayırdığını ortaya koyuyor.
Bilim··Akşam
Phaleron'daki zincirli erkekler Attika'da büyümüş
Antik Attika'daki Phaleron mezarlığında üç mezara dağılmış 79 yetişkin erkek iskeleti bulunuyor; mezarlar MÖ yedinci ile altıncı yüzyıllara tarihleniyor. Phys.org'un aktardığına göre çocuklukta diş minesine yerleşen stronsiyum izotopları, üç toplu mezardaki zincirli adamların büyük çoğunluğunu yerel nüfusun içine yerleştiriyor; mezarlığın bütününde de yerel oran benzer biçimde yüksek. Mine çocuklukta oluşur ve sonra değişmez; bu yüzden taşıdığı stronsiyum oranı, kişinin öldüğü yeri değil büyüdüğü yerin suyunu ve yiyeceğini, yani o yerin jeolojisini yansıtır. Başyazar Julianne R. Stamer ve meslektaşları, alanın taşıdığı şiddetin ağırlıklı olarak içeriye yöneldiğini yazıyor; bu da okumayı esir alınmış yabancılardan uzaklaştırıp topluluk içindeki çatışmaya yaklaştırıyor. Bu adamların kim olduğu bilinmiyor; çözümleme Attika dışından gelmiş olma ihtimalini zayıflatıyor, ama bir kimlik vermiyor. Çalışma Journal of Archaeological Science: Reports dergisinde yayımlandı. Zincir ve toplu gömü örüntüsü burada dışarıdan getirilmiş esirlerden çok yerel kurbanlara işaret ediyor: diş minesi, çoğunun Attika jeolojisiyle büyüdüğünü söylüyor.[1]
Visby kafataslarındaki kare delikleri dikenli topuz açtı
Live Science'ın aktardığına göre Uppsala University'den Patrick Randolph-Quinney, Berlin'deki European Paleopathology Association toplantısında, 1361 Visby Savaşı'ndaki kare yaraları açan silahı dikenli topuz olarak belirleyen bir çözümlemeyi anlattı. Çalışma hakem denetiminden geçmedi. Gotland'da Temmuz 1361'de yapılan savaş 1.800 Gotlandlı ve 300 Danimarkalı ölüyle bitti; ölenler zırhlarıyla birlikte, ilk kez yirminci yüzyılın başında kazılan bir toplu mezara gömüldü. Erken kazı ekibi kare delikleri mızrak ucu veya oka bağlamıştı; Uppsala'dan Ronja Bågling dikenli topuz ihtimalini öne sürdü. Sunumda dikenli topuzun bıraktığı ağır hasarın mezardaki yaralarla örtüştüğü belirtildi. Bir kafatasında balta darbesinin dikenli topuz çarpmasıyla kesildiği okuması, birden fazla saldırganı düşündürüyor. Randolph-Quinney, Visby savunucularını eğitimsiz oğlanlar ve yaşlılar olarak resmeden alışılmış anlatının yeniden ele alınması gerektiğini söylüyor. Çözümleme yayımlanmak yerine toplantıda sunulduğu için, yeniden kurgu ve kırık ölçütleri okurun erişiminin dışında duruyor.[2]
Vindobona yakınında kasık yaralı 129 genç erkek
Novetus adlı arkeoloji şirketinden Sheridan Strang, aynı Berlin toplantısında, 129 iskeletin hepsinin erkek ve 18 ile 35 yaş arasında olduğunu, çoğunda ölüm sırasında açılmış şiddet izleri bulunduğunu anlattı. Live Science'a göre mezar, Viyana'nın hemen dışındaki Hasenleitengasse'de bir futbol sahasının altında yer alıyor; 2024'te kazıldı ve birinci ya da ikinci yüzyıla tarihleniyor. Mezar son derece düzensiz; içinde alışıldık mezar armağanı yok, yalnızca birkaç silah var. Bir mızrak ucu hâlâ leğen kemiğinin içindeydi. Kesici travma iskeletlere yayılmış, küt travma çoğunlukla kafataslarında toplanmış, mermi/fırlatma travması ise ağırlıkla kasık bölgesinde kalmış. Strang, yere yakın bir saldırganın at üzerindeki düşmana zırh aralığından fırlatma mızrağı yönelttiği senaryoyu en olası okuma olarak sundu. Strang bazılarının Roma askeri, mezarın ise Romalılarla bir Cermen grubunun karışımı olabileceğini söyledi. Çalışma henüz hakem denetiminden geçmediği için, ölenlerin savaşta düşmüş askerler olduğu belirlemesi çalışma hâlindeki bir okuma olarak duruyor. Phaleron'da diş minesi kimlerin yerli olduğunu ayırırken, Visby ve Vindobona'da yara biçimi silahı ve saldırı düzenini ayırıyor; üç hat da toplu gömüyü, iskelet ve silah izleriyle okunabilir bir şiddet olayı olarak ele alıyor.[3], [1], [2]