Yeni görevler Ay’ın radyo sessizliğini dinlemeye hazırlanıyor
CosmoCube, kozmik karanlık çağları dinlemek için Ay’ın uzak yüzünde dolanmayı hedefliyor; Africa2Moon ise 2029’da güney kutbuna bir radyo dizisi götürmeyi planlıyor. İnsan kaynaklı sinyaller Ay’ın sessiz tayfını tehdit ederken Ay gökbilimi genişliyor.
Bilim··Gece
Karanlık çağlara Ay yörüngesinden kulak vermek
CosmoCube, Ay’ın çevresinde dolanması ve nötr hidrojenin 21 santimetre çizgisini uzak yüzden gözlemesi önerilen, düşük gider hedefli küçük bir radyometre. Hedeflediği dönem, Büyük Patlama’dan yaklaşık 400.000 yıl sonraki yeniden birleşmeden ilk yıldız kuşağının ortaya çıkışına uzanıyor. Bu aralık büyük ölçüde keşfedilmemiş durumda: iyonosfer ile radyo girişimi, yeryüzündeki gözlemleri yaklaşık 45 megahertzin altında sınırlıyor; kozmik karanlık çağlardan beklenen sinyal de bu sınırın altında kalıyor. Nature Astronomy’deki değerlendirme yazısı, olası bilimsel kısıtları, radyometre yükünü ve görevin yaşam döngüsünü tanımlıyor. Henüz bir ölçüm sonucu sunmuyor. Ekip, gözlem ortamı zamanla bozulabileceği için birkaç yıl içinde fırlatma istiyor: insan yapımı sinyaller Ay’ın uzak tarafındaki tayfa ulaştıkça bugün elverişli olan radyo sessizliği aşınabilir. CosmoCube bu nedenle hem erken evren için bir gözlemevi önerisi hem de o gözlemevinin kullanılabilir zamanına ilişkin bir uyarı niteliğinde.[1]
Güney kutbunda Afrika yapımı bir dizi
Africa2Moon başka bir yol izliyor: Ay çevresinde dolanan tek bir alıcı yerine güney kutbuna inecek bir radyo dizisi tasarlıyor. Görev, 2029 için planlanan Chang’e-8 ile Ay’a ulaşacak ve yazarların anlatımıyla tümüyle Afrika’nın yürüttüğü ilk uzay keşif görevi olacak. Anten öğesinin BALLS adı, Ay yüzeyinde sekerek ilerleyen Afrika yapımı küçük küreleri anlatıyor. Nature Astronomy’nin Mission Control bölümündeki bir sayfalık tanıtım, ölçüm veya tamamlanmış donanım başarımı bildirmiyor. Bunun yerine, böyle bir görevi kurmaya çalışan ağın boyutunu görünür kılıyor. Yazarlar Foundation for Space Development Africa, South African Radio Astronomy Observatory, South African National Space Agency ve CubeSpace gibi kuruluşlardan geliyor; iş birliği Cape Town, Stellenbosch, Pretoria ve Makhanda’dan Bologna ile Oxford’a uzanıyor. Bu geniş kurumsal taban, Ay radyosunun yalnızca bir aygıt sorunu olmadığını gösteriyor: yüzeye bir dizi götürmek, görev ortaklarını, taşıma takvimini ve yer istasyonlarından gelen uzmanlığı aynı çizgide buluşturmayı gerektiriyor.[2]
Sessiz tayf için iki tamamlayıcı yol
Bu iki tasarım, Ay’da radyo gökbiliminin farklı ölçeklerde nasıl kurulabileceğini somutlaştırıyor. CosmoCube hareketli bir yörünge aracına tek bir radyometre yerleştiriyor ve yeryüzünden erişilemeyen düşük frekanslara yöneliyor. Africa2Moon ise sabit bir yüzey dizisini, daha büyük bir ortaklık ağı ve 2029’daki belirli bir taşıyıcı görev etrafında örgütlüyor. Biri erken evrenin keşfedilmemiş bölümünü dinlemek için fiziksel erişim engelini aşmaya çalışırken diğeri Ay yüzeyinde yeni bir gözlem altyapısı kurmayı hedefliyor. İki çalışma da öneri aşamasında; elde edilmiş gökbilim ölçümleri yerine görev biçimini ve bilimsel fırsatı anlatıyor. İki görev de henüz gökbilim verisi üretmedi. Yine de birlikte belirgin bir yön değişikliğine işaret ediyorlar: Ay, uzaktan incelenen bir gökcismi olmanın yanında, yeryüzündeki iyonosfer ve girişim sınırlarının dışında çalışacak alıcıların konumlandırılabileceği bir gözlem alanına dönüşüyor. İki öneri, yörünge ile yüzey gözlemlerinin aynı geniş bilim hedefinde buluşabileceğini de gösteriyor. Bu alanın değeri büyürken insan kaynaklı radyo trafiğinin uzak tayfı kirletme riski de zaman baskısını artırıyor.[1], [2]
