Eigen RadarBilim
Arşiv
Analiz

Samanyolu'nun 11,8 milyar yıllık birleşmesi tarihlendi; titanyum-44 süpernova verimini yükseltti

Hubble ve Gaia, LKH cüce gökadanın 11,8 milyar yıl önce genç Samanyolu ile birleştiğini gösterdi; Argonne'daki ölçüm titanyum-44 üretimini yüzde 35'e kadar artırarak süpernova modellerini güncelledi.

Bilim··Gece
Siyah uzayda çapraz uzanan amber Samanyolu bandı önünde, beyaz-altın çekirdekli yoğun bir küresel yıldız kümesi; uzakta iki küçük küme ve soluk bir filament parıltısı.

Hubble, Samanyolu'nun ilk büyük birleşmesini 11,8 milyar yıl öncesine tarihledi

NASA'nın Hubble Uzay Teleskopu ile Avrupa Uzay Ajansı'nın Gaia ölçümlerini birleştiren ekip, Samanyolu'nun iç 20.000 ışık yılındaki 39 küresel yıldız kümesinin yaşını ve metal içeriğini çıkardı. Kümelerin izi, yıldızlarında yaklaşık 500 milyon güneş kütlesi taşıyan LKH adlı bir cüce gökadanın 11,8 milyar yıl önce, Büyük Patlama'dan yaklaşık 2 milyar yıl sonra genç Samanyolu ile birleştiğine çıkıyor. Nature Astronomy'de yayımlanan hakem sürecinden geçen çalışma, bilinen birleşme geçmişini 1,8 milyar yıl geriye taşıyor; Gaia-Sausage-Enceladus birleşmesinden yaklaşık 1,8 milyar yıl önce gerçekleşti. Erken birleşmeleri saptamak zor: genç gökadalar küçük olduğu için çarpıştıkları gökadalara boyut olarak yakındı ve izler milyarlarca yılda silinebiliyor. Davide Massari'nin yönettiği çalışmada Hubble, daha önce hiç incelenmemiş kümeleri de görüntüledi. Daha önceki bazı çalışmalar böyle erken bir birleşmenin gerçekleştiğine itiraz etmişti; yeni veri üç ayrı yaş-metal dizisini ayırarak LKH'nin varlığını netleştiriyor.[1]

LKH birleşmesi genç Samanyolu'nun kütlesinin önemli bir bölümünü taşıdı

LKH, Low-energy-Kraken-Heracles adının kısaltması; yıldızlarında yaklaşık 500 milyon güneş kütlesi bulunan cüce gökada, o dönemdeki genç Samanyolu'nun kütlesinin önemli bir payını temsil ediyordu. Kümelerin çoğu galaksinin iç 6.000 ışık yılına yerleşti; bu da malzemenin büyük bölümünün iç bölgeye aktığını gösteriyor. Yazarlar, Samanyolu'nun en erken evrelerinin yalnızca içinde doğan yıldızlarla değil, dış gökadalardan gelen yıldızlarla da şekillendiğini savunuyor. Ekip, küresel kümeleri kozmik arkeoloji alanı olarak kullanarak galaksinin tüm büyük birleşmelerini haritalamayı sürdürmeyi planlıyor.[1]

Titanyum-44 ölçümü süpernova üretim tahminlerini yüzde 35'e kadar yükseltti

University of Surrey ekibinin yürüttüğü ölçüm Physical Review Letters'ta yayımlandı. Argonne National Laboratory'de yapılan deney, çekirdek çökmeli süpernovalarda titanyum-44 üretimini denetleyen 45V(p,gamma)46Cr tepkimesinin öngörülenden yavaş ilerlediğini ilk kez gösterdi; bu da üretim tahminlerini yüzde 35'e kadar yükseltiyor. Titanyum-44, patlamanın merkezine en yakın katmanlarda üretildiği için süpernova modellerinin doğrudan sınandığı az sayıdaki gözlemsel işaretlerden biri; gama ışını teleskoplarıyla ölçülen bolluğu hesaplanan üretimle karşılaştırılıyor. Michigan'daki Facility for Rare Isotope Beams'te yapılan ikinci ölçüm, birinci tür X-ışını patlamalarındaki nikel-bakır çevrimine ilişkin belirsizliği on kattan fazla daralttı; hapsedilen oranın küçük kaldığını doğruladı. Her iki sonuç da laboratuvarda ölçülen tepkime hızlarını yıldız modellerine giren tahmini değerlerin yerine koyuyor.[2]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıNASASamanyolu'nun ilk büyük yutuşu 11,8 milyar yıl öncesine tarihlendi
    Birincil makaleNature AstronomyGaia-Sausage-Enceladus birleşmesinden 1,8 milyar yıl önceki büyük bir akresyon olayının kanıtı
    ↩1↩2
  2. Haber kaynağıPhys.orgSüpernovada titanyum-44 üretimi beklenenden yavaş çıktı, tahmin yüzde 35'e kadar yükseldi
    Birincil makalePhysical Review Letters45V(p,gamma)46Cr tepkimesindeki rezonans durumları ve çekirdek çökmeli süpernovalarda Ti-44 üretimi
    ↩
Uzay ve keşifEnerji dönüşümü ve iklim

Aynı masadan diğer analizler

Bilim masasındaki tüm Gündem analizlerini görüntüle →