Arktik'te donma-çözülme toprağı, nehir yatağını ve yüzen buzu yeniden biçimlendiriyor
Yeni çalışmalar Arktik toprağındaki sıfır perdesini haritalıyor, çözülen nehir yataklarındaki hızlı aşınmayı ölçüyor ve Petermann Buzulu'ndaki büyük kopmayı radarla izliyor.
Bilim··Gece
Sıfır perdesi ilkbaharda daha uzun sürüyor
GeoCryoAI çerçevesi uydu gözlemlerini 1891'e uzanan saha ölçümleriyle birleştirerek Arktik toprağının mevsim geçişlerinde donma noktasına yakın kaldığı sıfır perdesini haritaladı. Scientific Reports'taki çalışmaya göre ilkbahar çözülmesindeki dönem sonbahar donmasındakinden daha uzun; ıslak bölgelerde süre daha da artıyor. Arktik donmuş toprağın yaklaşık 1,9 trilyon ton organik karbon tuttuğu kestiriliyor. Çalışma salımı doğrudan ölçmüyor; mikropların etkin kalabildiği pencerenin nerede ve ne kadar uzadığını gösteren bir harita sunuyor.[1]
Çözülen nehir yatağında aşınma 10 kata çıkıyor
Simon Fraser Üniversitesi ekibi farklı sıcaklıklarda cam boncuklu bir kanal düzeneği çalıştırdı ve bulguları 2024'te Kanada'nın yüksek Arktik'indeki Devon Adası gözlemleriyle karşılaştırdı. Communications Earth & Environment'taki çalışmada donmuş yataklar çözülürken donmamış yataklardan 10 kata kadar hızlı aşındı; tepe ilk çözülme mevsiminde görüldü. Yatakta basamaklı kanallar ve biriktirme havuzları belirdi. Düzenek doğal tortu yerine cam boncuk kullandığı için 10 katlık oran doğrudan bütün Arktik nehirlerine taşınabilecek bir saha ölçümü değil.[2]
ESA'nın Sentinel-1 radar görüntülerinde Petermann Buzulu'nun yüzen dilinden 4 Ağustos'ta 76 kilometrekarelik bir bölümün ayrıldığı görülüyor. 150 metreye varan kalınlıktaki yeni buz adası, buzulun 2012'den sonraki en büyük kaybı. Yayılmayı sürdüren iki yarık yaklaşık 97 ve 87 kilometrekarelik başka parçaları ayırabilir. Araştırmacılar buzulu 2019'dan beri izliyor; radar bulut ve karanlıkta çalıştığı için süreklilik sağlıyor. Toprak haritası, kanal benzetimi ve radar kaydı farklı ölçekleri ölçüyor; üçü de fiziksel geçişin zamanını görünür kılıyor.[3], [1], [2]
