Tek saat dilimine geçişin ardından, başvurular arttı; ftalatlar östrojenle, vücut yağı ise diyabetle ilişkilendirildi
Kazakistan'ın saat değişikliği sonrası kalp-damar başvuruları geçici olarak arttı. Ayrı çalışmalar kimyasal maruziyeti östrojenle, ölçümler arasında artan vücut yağını diyabet riskiyle ilişkilendirdi.
Bilim··Akşam
Kazakistan'ın doğusunda kalp-damar başvuruları altı ay yükseldi
Kazakistan Mart 2024'te ülkenin tamamını UTC+5 saat dilimine taşıdıktan sonra, doğudaki bölgelerde kalp-damar başvuruları ilk altı ay boyunca batıdaki karşılaştırma bölgelerine göre yüzde 11,4 arttı. Araştırmacılar klinik başvuru verilerini ülke çapındaki bir anketle birleştirerek doğudaki ve batıdaki idari birimleri zaman içinde karşılaştırdı. Doğuda yaşayanlar uyku bozukluğu ve baş ağrısını da daha sık bildirdi. Başvuru farkı 2025'in başında modellenen temel çizgiden artık anlamlı biçimde ayrılmıyordu. Çalışma, saat değişikliği ile başvurular arasında bir ilişki gösteriyor; tanı konmuş hastalığı ya da değişikliğin doğrudan neden olduğunu göstermiyor.[1]
Ftalat ve BPA değerleri 90 kadında östrojenle birlikte yükseldi
Kesitsel çalışma, 90 kadının idrarındaki ftalat metabolitleri ile bisfenol A değerlerini kandaki östrojen ve progesteronla karşılaştırdı. BPA, monobutil ftalat ve DEHP metabolitleri toplamının her biri daha yüksek östrojenle ilişkiliydi; kimyasal karışımın bütünü için kurulan model de pozitif bir genel ilişki buldu. Sigara, şişelenmiş su ve içecekler, hazır yiyecekler ile kozmetik kullanımı daha yüksek DEHP ve BPA değerleriyle birlikte görüldü. Ölçümler tek bir zaman kesitinden ve küçük bir örneklemden geldiği için sonuçlar zaman içindeki nedensel bir etkiyi göstermiyor.[2]
Ölçümler arasında artan vücut yağı diyabet riskiyle ilişkilendi
Yetişkinleri en fazla 21 yıl izleyen Kore kohortunda, ardışık iki ziyaret arasında vücut yağ oranına eklenen her puan hem erkeklerde hem kadınlarda daha yüksek diyabet riskiyle ilişkiliydi. Obez sayılmayan erkekler arasında en yüksek vücut yağı grubundakiler, orta gruptakilerden daha fazla risk taşıdı; bu farkı beden kitle indeksi tek başına göstermiyordu. Yüksek yağ kategorisinden daha düşük bir kategoriye geçen kadınlarda riskin orta grupta kalanlardan yüksek olması ise basit bir yoruma uymadı. Araştırmacılar, erken hastalığın yol açtığı kilo kaybının bu örüntüyü üretebileceğini belirtti.[3]
