Perseverance Phobos'u zamanlarken, TESS üçlü dip tutulmasını yakaladı ve Hubble akıntısı karanlık maddeyi tarttı
Perseverance bir Phobos geçişini daha zamanladı, TESS TIC 433545934'te seyrek bir üçlü dip tutulması yakaladı ve UGC 9050-Dw1 çevresindeki Hubble yıldız akıntısı o galaksinin karanlık maddesini tarttı.
Bilim··Gece
Perseverance, Phobos'un Güneş önünden geçişini yine yakaladı
NASA, Mars'ın uydusu Phobos'un Güneş önünde silüet hâlinde göründüğü bir Mastcam-Z görüntüsünü yayımladı; kare, görevin 1948. Mars gününde, 12 Ağustos'ta çekildi. Görüntü, koruyucu güneş tutulması gözlüğünden bakılıyormuş izlenimi versin diye renklendirildi. Perseverance, Şubat 2021'de Jezero Krateri'ne indiğinden beri bu geçişleri görüntülüyor ve görüntülerin karşılaştırılması, patates biçimli uydunun yörüngesinin ölçümünü keskinleştiriyor. Phobos yavaş yavaş içeri doğru sarmallanıyor ve yörüngesinin sonunda onu Mars yüzeyine indirmesi bekleniyor. Mastcam-Z işletimi, Malin Space Science Systems ve University of Copenhagen bünyesindeki Niels Bohr Enstitüsü ile birlikte Arizona State University tarafından yürütülüyor.[1]
Tamás Borkovits önderliğindeki ekip, TIC 433545934'ün karşılıklı çift-çift tutulmalar da gösteren, doğrulanmış ilk 2+2 çift örtülmeli dörtlü yıldız sistemi olduğunu bildirdi. TESS, bir ikili sistemin iki yıldızı diğer çiftin önünden geçerken üçlü dip olayını yakaladı; dış yörünge süresi 224,5 gün, dış dışmerkezliği 0,62 olarak ölçüldü. İç ikililer 2,07 ve 1,41 günde dolanıyor; iki çift birbirinin çevresinde 224,5 günde dolaşıyor ve sistem bilinen 2+2 dörtlülerin beşinci en sıkışığı oluyor. Üçlü dip olayı asimetrik: B ikilisi, A ikilisinin yıldızlarını örtüyor ama tersi olmuyor. Yazarlar bu tek yönlü geometriyi, karşılıklı eğimleri iki derecenin altında kalan bu yassı sistemdeki yüksek dış dışmerkezliğe bağlıyor. Makale, TESS ışıkölçümünü ASAS-SN ve ATLAS'ın yer tabanlı izleme verileriyle birleştiriyor.[2]
Hubble akıntısı, UGC 9050-Dw1'in karanlık maddesini tartıyor
Julie Kiel Holm ve arkadaşları, Samanyolu dışında saptanmış ilk küresel yıldız kümesi kaynaklı yıldız akıntısını bildirdi; akıntı, yaklaşık 115 milyon ışık yılı uzaklıktaki ultraseyrek UGC 9050-Dw1 galaksisinin çevresine sarılmış. Hubble arşiv görüntülerinden çıkarılıp yer tabanlı teleskoplarla doğrulanan akıntı, galaksinin toplam kütlesini kendi çekimi üzerinden okumaya olanak veriyor. Akıntının galaksinin çekim alanı içindeki hareketini modellemek toplam kütleye bir tahmin veriyor; bu, görünen yıldızların kütlesiyle karşılaştırıldığında geri kalanı karanlık madde olarak bırakıyor ve yazarlar bu değerin ultraseyrek sistemler için beklenen aralıkla uyumlu olduğunu bildiriyor. Tjitske Starkenburg, dağılan küresel kümelerden gelen akıntıların karanlık madde ile karşılaşmaların bıraktığı boşlukları ve yığılmaları taşıyabildiğine dikkat çekiyor. Nature'daki makale 12 Ağustos 2026'da yayımlandı.[3]
