Çevrim içi satılan mumyalar arsenik, cıva ve uykudaki mantarlar taşıyor
University of Helsinki'den Di Minin'in ekibi 2025 ortasında altı hafta boyunca dört büyük platformda yok olma tehlikesi altındaki türlerin yasa dışı satışını izledi. Ars Technica'nın aktardığı makale, çevrim içi mumyalarda arsenik, cıva, kurşun ve uykudaki mantar uyarısı veriyor.
Bilim··Öğle
Dört platformda primat, orkide ve yılan satışa çıkıyor
University of Helsinki'den Di Minin'in yönettiği bir derleme, 2025 ortasında altı hafta boyunca Facebook, Instagram, TikTok ve YouTube'u izledi ve çoğu yok olma tehlikesi altındaki binlerce hayvan, bitki ve mantar türünün yasa dışı biçimde satışa sunulduğunu buldu. Primatlar, orkideler ve yılanlar bu ilanların içinde yer alıyor. Nature Reviews Biodiversity'de yayımlanan çalışma, çevrim içi yaban hayatı ticaretinin tam boyutunun veri boşlukları yüzünden ölçülememesini de belirtiyor.[1]
Yakalanma riski düşük görülüyor, kimlik gizleniyor
Di Minin'in ekibi, yakalanma riskinin düşük görülmesine, düzenleyici denetimin zayıflığına ve Facebook, Instagram, TikTok ile YouTube'un sağladığı kimliksizliğe işaret ediyor. Nature Reviews Biodiversity derlemesi veri boşluklarını da saptıyor; bu yüzden çevrim içi ticaretin gerçek boyutu ölçülemıyor. Altı haftalık tarama, yasa dışı satışın dört büyük platformda görünür olduğunu gösteriyor, tek bir toplam vermiyor.[1]
Çevrim içi mumyalar arsenik, cıva ve mantarla geliyor
International Journal of Cultural Property'de yazan araştırmacılara göre, mumyalanmış insan ve hayvan kalıntısı satın alan koleksiyoncular hukuki risklerin yanında sağlık riskiyle de karşılaşıyor. Koruma işleminde arsenik, cıva ve kurşun gibi ağır metaller kullanılmış; bakteriler, mantarlar ve mayalar dokuda yüzyıllarca uykuda kalabiliyor. University of Staffordshire'dan Kirsty Squires, sosyal medyanın mumyalanmış insan ve hayvanlar dahil kültürel miras kaçakçılığını büyüttüğünü söylüyor. Ars Technica'nın aktardığı makale, 128 ilanın 24'ünün Meta dışından geldiğini, 13 Facebook ilanının fotoğrafta görünür mantar kolonizasyonu taşıdığını ve satıcıların güvenlik uyarısı vermediğini belirtiyor. Önceki çalışmalar Palermo'daki Capuchin Katakompları'nda mumyalarda mantar üremesi, Kraków'daki mahzenlerde ise Aspergillus, Penicillium ve Stachybotrys saptamıştı.[2]
