Eigen RadarBilim
Analiz

Topuk vuruşu enerjiyi azalttı, darbe yükünü artırdı

İnsan ve şempanze yürüyüş deneylerinde topukla başlayan adım daha az enerji kullandı, ancak daha yüksek darbe yükü üretti; fosil hominin yorumu dolaylı kalıyor.

Bilim··Sabah
Aydınlık bir yürüyüş laboratuvarında çıplak insan topuğu kuvvet platformuna ilk teması yaparken ön ayak havada; arkada ayrı parkurda bulanık bir şempanze silueti.

İnsanlar topuğa daha tutarlı bastı

Araştırmacılar 12 insanın ve üç şempanzenin yürüyüşünü yüksek hızlı görüntüleme ile kuvvet ölçen bir platform üzerinde karşılaştırdı; ayrıca başka ekiplerin şempanze verilerini de çözümlemeye kattı. İnsan katılımcılar adımlarına tutarlı biçimde topukla başladı. Şempanzeler ise iki ayak üzerinde yürürken çoğu kez ayağın yanına ya da ön bölümüne bastı ve dört ayaklı yürüyüşte bile daha değişken temas biçimleri kullandı. Phys.org ile DongA Science aynı PNAS çalışmasının bu türler arası farkını ayrı haberlerde aktarıyor.[1], [2]

Enerji kazancı daha sert darbeyle geldi

İnsan deneylerinde ayağın ortasına basarak yürümek, topuk vuruşuna göre 26% ile 41% daha fazla metabolik enerji gerektirdi. Buna karşılık topuk vuruşu daha hızlı ve yüksek bir darbe yükü oluşturdu. Aynı mekanik ödünleşme şempanzelerde de görüldü: topukla temas, ayağın ortasıyla temasa göre yüklenme hızını artırdı. Sonuç, topukla yürümenin her koşulda daha iyi olduğunu göstermiyor; enerji maliyetini azaltan biçim, kemikler ve eklemler üzerinde daha ani kuvvetler yaratıyor.[1], [2]

Evrimsel açıklama dolaylı bir çıkarım

Yazarlar, daha kalın topuk kemikleri ile daha büyük diz ve ayak bileği eklemlerinin yüksek darbe kuvvetlerini güvenli biçimde taşımaya yardım etmiş olabileceğini öne sürüyor. Böyle bir uyum, uzun mesafeli avcılık ve toplayıcılıkta enerji tasarrufu sağlayabilirdi. Fakat deney fosil homininlerin yürüyüşünü doğrudan ölçmedi; günümüz insanları ve şempanzelerindeki biyomekanikten geçmişe uzanan bir yorum kuruyor. Ayrıca çalışma sert modern yüzeylerin bu dengeyi değiştirip değiştirmediğini sınamadı ve bulgular günlük yürüyüşten kaçınmak için gerekçe oluşturmuyor.[1], [2]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıPhys.orgTopuk vuruşu yürümenin enerji maliyetini düşürüyor, çarpma yükünü yükseltiyor↩1↩2↩3
  2. Haber kaynağıDongA ScienceTopukla başlayan yürüyüş insanların uzun mesafelerde enerji tasarrufu yapmasına yardımcı oluyor↩1↩2↩3