UK Biobank beş aylık kapanışın ardından erişimi kademeli açıyor
UK Biobank, veri sızıntısının ardından yaklaşık beş ay kapalı tuttuğu araştırma platformunu aşamalı açmaya hazırlanıyor. Nature'ın haberi ve kurumun güvenlik sayfası, ilk aşamada sağlık verisi indirmelerinin kapalı kalacağını, sonuç dosyalarının elle denetleneceğini ve otomatik çıkış denetiminin daha sonra devreye gireceğini gösteriyor.
Bilim··Sabah
Araştırmacılar veriye geri dönüyor
UK Biobank'ın araştırma platformu, nisan ortasında yüz binlerce katılımcıya ait göründüğü anlaşılan verilerin çevrimiçi satışa çıkarıldığı ihbarının ardından kapatıldı. Nature, yaklaşık beş aylık kesintiden sonra erişimin eylül içinde yeniden başlamasının planlandığını bildiriyor. Kurumun kendi güvenlik sayfası da açılışın aşamalı olacağını doğruluyor. Kaynak; 500.000 katılımcının genetik verisini, tıbbi görüntülerini, sağlık geçmişini ve yaşam biçimi bilgilerini barındırdığı için kapanış çok sayıda süren araştırmayı etkiledi.[1], [2]
İlk aşamada indirme kapalı
Açılış, eski erişim düzenine dönüş anlamına gelmiyor. UK Biobank, ilk aşamada araştırmacıların güvenli çevrimiçi ortamda çalışacağını ve sağlık verisini dışarı indiremeyeceğini söylüyor. Daha sonra sonuç dosyalarının indirilmesine sınırlı izin verilecek; bu dosyalar önce elle incelenecek. Kurum ayrıca daha önce indirilmiş verilerin silindiğine ilişkin kurumsal teyidi erişim koşuluna bağlamayı ve dışarı sızabilecek dosyaları izlemeyi planlıyor. Bu önlemler erişimi açarken verinin kopyalanabildiği yolları daraltıyor.[2]
Otomatik denetim henüz hazır değil
Kurumun hedefi, sonuç dosyalarını inceleyip katılımcı verisinin dışarı çıkmasını engelleyecek otomatik bir sistem kurmak. Ancak güvenlik sayfası bu kapasitenin ilk unsurlarını 2026 sonuna doğru devreye alma niyetini açıklıyor; dolayısıyla başlangıçtaki elle denetim kalıcı ölçeği temsil etmiyor. Platformu her ay yaklaşık 5.000 araştırmacı kullanıyor ve kurum tüm dosyaları elle incelemenin yaklaşık 80 tam zamanlı çalışan gerektireceğini hesaplıyor. Aşamalı açılış erişimi geri getiriyor, fakat otomasyonun etkinliği bağımsız inceleme tamamlanana kadar belirsiz kalıyor.[2]
