Oksijen alışverişini sağlayan dokunun yerini yara dokusu alıyor
Sant Pau Araştırma Enstitüsü’nden Manel Esteller liderliğindeki uluslararası ekip, Covid nedeniyle yaşamını yitiren kişilerin hasarlı akciğerlerini haritaladı. Nature Communications’ta yayımlanan hakemli araştırma, 19 hastadan alınan örnekleri sağlıklı kontrol dokularıyla karşılaştırdı. Havadaki oksijenin kana geçmesini sağlayan ince hücre tabakası ve yanındaki küçük damarlar azalırken, yara dokusu oluşturan hücreler yayıldı. Hastalardan alınan dokular, ölümcül vakalarda ortaya çıkan hücresel değişimler için karşılaştırıldı; bu süreçte hastalara araştırma amacıyla tedavi verilmedi.[1], [2]
Araştırmacılar, gen etkinliğini dokudaki konumuyla birlikte gösteren mekânsal transkriptomik yöntemini kullandı. Doku yapısının korunması, hücresel değişimlerin akciğerin hangi bölgelerinde toplandığını incelemeyi sağladı. Harita, oksijen alışverişini sağlayan yapıların kaybıyla akciğeri sertleştiren yara dokusunun yayılışını birlikte gösteriyor. Fibrozis adı verilen bu yara oluşumu, sağlıklı yapının yerini alıyor. Örnekler, yaşamını yitiren hastalardaki farklı hasar örüntülerini yansıtıyor; aynı kişide hastalığın bütün evrelerinin nasıl ilerlediğine ilişkin doğrudan izlem bu yöntemle mümkün olmuyor.[1], [2]