Genişleyen mikroekzon haritası nadir genetik varyantları otizmle ilişkilendirdi
Hakemli araştırma, RNA işlenmesine katılan ve daha önce tanımlanmamış kısa parçaları belirledi; bu parçaların katılımını yöneten dizileri modelledi. Nadir genetik varyantlar, bu süreçte daha büyük etki gösterecek biçimde öngörüldü ve otizmle ilişkilendirildi. İnsan kökenli sinir hücrelerindeki deneyler bazı örnekleri destekledi. Varyantların çoğunun bireysel etkisi ise henüz hesaplamalı öngörüye dayanıyor.
Bilim··Öğle
Kısa RNA parçalarının haritası genişledi
Nature’da yayımlanan hakemli çalışma, mikroekzon haritasını genişletti ve bu parçaların işlenmesini değiştirebileceği öngörülen, otizmle ilişkili genetik varyantlar belirledi. Mikroekzonlar, ribonükleik asit yani RNA işlenirken eklenebilen 3–27 nükleotitlik çok kısa parçalardır. İnsan doku ve tek hücre çekirdeği verilerinde önceden tanımlanmamış 1.514 mikroekzon bulundu. Bunların 292’sinin katılımı sinir dokusu ile diğer dokular arasında farklıydı. Fare verilerinde de 1.115 yeni örnek belirlendi.[1], [2]
Nadir varyantlar daha büyük etkiyle ilişkilendirildi
Ekip, mikroekzonların çevresindeki dizilerden hangi parçaların katılacağını öngörmeye yardımcı özellikleri öğrenmek için makine öğrenmesi kullandı. Genetik analizlerde otizmli bireyler etkilenmemiş kardeşleriyle karşılaştırıldı. Daha geniş aile içi test, 7.391 aileden 25.132 kişiyi kapsadı. Nadir ve çok nadir varyantlar, sık görülenlere göre RNA işlenmesinde daha büyük etki gösterecek biçimde öngörüldü. Son 72 aday varyantlık küme, otizmli bireylerin yüzde 2,5’inde görüldü; etkilenmemiş kardeşlerinde bulunmadı.[1]
Seçilmiş varyantlar nöronlarda işlenmeyi değiştirdi
İnsan kökenli nöronlarda kısa gen parçalarıyla yapılan deneyler, seçilmiş varyantların işlenmeyi değiştirdiğini destekledi. İlgili genler sinaps işlevi, hücre içi taşıma ve protein yıkımı gibi süreçlerde yoğunlaştı. Bireysel etkilerin çoğu hesaplamalı öngörü düzeyinde kalıyor; mikroekzonları etkileyebileceği öngörülen varyantlar etkilenmemiş kişilerde de bulunuyor. Deneyler, otizmle ilişkili genetik yükün bir bölümünü inceliyor. Hücresel düzenekler kişinin bütün sinir sistemini, davranışını veya klinik sonucunu yeniden oluşturmuyor.[1]
