Eigen RadarBilim
Analiz

Neandertal kemiğindeki yara tahta mızrak darbesiyle uyumlu

Irak’ın kuzeyindeki Şanidar Mağarası’nda bulunan bir Neandertal kürek kemiğindeki yuvarlak yara, tahta mızrak darbesiyle uyumlu. Hakemli araştırmada incelenen yaklaşık 75.000 yıllık kalıntılar, aynı dar alana farklı zamanlarda ölü bırakıldığı görüşünü de destekliyor. Silah bulunmadığı için darbenin nasıl gerçekleştiği kesinleşmiş değil; av sırasında yaşanmış bir kaza da olasılıklar arasında kalıyor.

Bilim··Gece
Açık renkli bir çalışma yüzeyinde delik izli eski bir kemik inceleniyor.

Kırılgan kürek kemiğinde yuvarlak bir yara korunmuş

Irak’ın Kürdistan bölgesindeki Şanidar Mağarası’nda bulunan yaklaşık 75.000 yıllık bir Neandertal kürek kemiğinde, tahta mızrak yarasıyla uyumlu yuvarlak bir delik var. Hakemli çalışma, kalıntıları Shanidar A adıyla tanımlıyor. El kemikleri, kaburgalar ve dişler de aynı buluntu grubunda yer alıyor. Cambridge Üniversitesi’nde biyolojik antropoloji araştırmacısı olan Emma Pomeroy ve çalışma arkadaşları, yarayı kemiklerin konumu ve çevredeki tortuyla birlikte inceledi. Kırılgan kemiğin korunmuş olması, deliğin kenarlarının ve küçük parçalarının karşılaştırılmasına olanak verdi. Silah bulunmadığından, yaralanmanın hangi araçla gerçekleştiği kemikteki izlerden yorumlanıyor.[1], [2]

Deliğin biçimi tahta bir uca işaret ediyor

Açıklığın genişliği yaklaşık 15 milimetre. Yuvarlak biçimi ve kenarlarındaki eğim, taş uçlu bir silahın bırakması beklenen daha köşeli hasardan ayrılıyor. Yerinden ayrılmış küçük parçalar, darbenin yukarıdan aşağıya ilerlemiş olabileceğini düşündürüyor. Bulgular, ölüm sırasında oluşmuş delici yaralanma yorumunu desteklese de olayın koşullarını kesinleştirmiyor. Pomeroy, yakın mesafeden mızrakla avlanırken yaşanmış bir kazanın da mümkün olduğunu belirtiyor. Daha eski ve ağır bir yüz yarası ise bireyin yaşamına ilişkin başka bir iz taşıyor. Bu yaralanmadan sonra hayatta kalması, grubundakilerin bakım desteği vermiş olabileceği şeklinde yorumlanıyor.[1]

Aynı alana tekrarlanan yerleştirmeler kalıntı kümesini büyütüyor

Shanidar A’nın eklenmesi, dar alandaki kalıntı kümesinde temsil edilen birey sayısını en az beşe çıkarıyor. Büyük ve dik bir kayanın arkasındaki alan yaklaşık 1,5 metre uzunluğunda, 1 metre genişliğinde ve 1 metre derinliğinde. Bedenler arasındaki ince tortul katmanları, farklı zamanlarda yerleştirmeyi destekliyor. Bu yüzden aynı küçük yerin tekrar kullanılması, kasıtlı yerleştirme yorumunun merkezinde. Sonradan akan su kalıntıların bir bölümünü dağıtmış. Kemiklerin tek bireye bağlanması da belirsizlik taşıyor; bazı parçalar başka kişilere ait olabilir. Duygusal bağlılığın, uygulama kolaylığının ve simgesel anlamın payını fiziksel kanıtlardan ayırmak güç olmaya devam ediyor.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıUniversity of CambridgeŞanidar’daki Neandertal kemiğinde tahta mızrakla uyumlu yara bulundu↩1↩2↩3
  2. Haber kaynağıScience NewsNeandertal kürek kemiğindeki yara tahta mızrağa işaret ediyor↩