Eigen RadarBilim
Analiz

Kanada göllerinde fosfor kuzeyde artarken güneyde azaldı

Uydu görüntüleriyle saha verilerini birleştiren hakemli araştırma, Kanada göllerinde yaklaşık kırk yıllık fosfor eğilimlerinin ayrıştığını buldu. Arktik tundra havzalarında fosfor artarken, güneydeki çoğu havza türünde azaldı. Kimyasal ölçümlerle ışık yansımalarını birleştiren tahminlerde bölgesel farklar öne çıktı. İklim ve arazi koşullarıyla kurulan bağ gözlemsel kalıyor; tarım havzalarında ise son dönemde yeniden artış görülüyor.

Bilim··Gece
Kayalık kıyıda bir gölden su örneği alan saha çalışanı ve ağaçsız tundra tepeleri.

Binlerce gölün uzun dönemli karşılaştırması

Tek bir hakemli çalışma, Kanada göllerinde toplam fosforun uzun dönemli değişiminin bölgelere göre ters yönlerde ilerlediğini buldu. Arktik tundra havzalarında artış görülürken, kent ve tarım havzalarıyla ılıman ve boreal orman havzalarında 1984–2025 dönemi boyunca azalma saptandı. İncelenen 15.240 gölün her biri, 5 km² eşiğinin üzerinde yüzölçümüne sahip. Araştırmacılar uydu gözlemleriyle saha ölçümlerini bir araya getirdi.[1]

Uydu tahminlerinin dayanağı saha ölçümleri

Sahada elde edilen 35.452 ölçüm, sinir ağının eğitilmesinde kullanıldı. Model daha sonra Landsat’ın 386.727 görüntüsünden fosfor yoğunluğunu tahmin etti. Uydu fosforu doğrudan görmüyor; tahminlerde klorofil ve askıdaki parçacıklarla ilişkili ışık yansımaları kullanılıyor. Bu yüzden hesaplanan yoğunluklar doğrudan kimyasal ölçümün yerini tutmuyor. Atmosfer düzeltmesi, aynı göllerden gelen gözlemlerin benzerliği ve seyrek örnekleme belirsizlik oluşturuyor. Toplam fosforun farklı kimyasal biçimleri de bu yöntemle birbirinden ayrılamıyor.[1]

Ek sınamada bölgesel eğilimler korundu

Kuzeydeki artış yer ısınması ve erozyonla ilişkili bulundu. Bu örüntü, donmuş zemin çözülürken fosforun hareketlenmesi açıklamasıyla uyumlu; kesin bir nedensellik kurmuyor. Güneydeki azalış bitki örtüsü ve toprağın fosforu tutmasıyla ilişkiliydi. Atık su yönetiminin ve geçmişten birikmiş fosforun ayrı payları tam olarak belirlenemedi. Tarım havzalarında 2012 sonrasında yeniden artış görüldü. Landsat 7 görüntüleri çıkarıldığında 367 havzanın yüzde 92’sinde eğilimin yönü korundu; kesin yoğunluklar ve eğim büyüklükleri ise belirsizliğini sürdürdü.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıCommunications Earth & EnvironmentKanada göllerinde fosforun kuzey ve güney eğilimleri ayrıştı↩1↩2↩3