Eigen RadarBilim
Analiz

Chang’e-6 taşları Ay’ın uzak yüzündeki farklı yolculukları ortaya çıkardı

Chang’e-6 aracının getirdiği kaya parçaları, uzay ışınlarına farklı süreler boyunca açık kaldı. Hakemli izotop çalışması, yakın dönemde yüzeye çıkan parçaları uzun süre ışınlananlardan ayırdı. Kimyasal bileşim ve uydu gözlemleri, bazı parçaların olası kökenlerine de işaret etti. Bulgular, potasyumca zengin malzemenin Ay’ın uzak yüzünde daha geniş bir alana yayılmış olabileceğini düşündürüyor; önerilen kaynak bölgeler henüz kesinleşmiş değil.

Bilim··Akşam
Ay yüzeyinden alınmış taş örneklerinin laboratuvar incelemesi.

Uzay ışınları farklı yüzey geçmişlerini ayırdı

Ay görevi Chang’e-6 ile getirilen kaya parçaları, uzay ışınlarına eşit süreler boyunca açık kalmadı. Hakemli tek bir çalışmada samaryum, hafniyum ve krom izotoplarındaki değişimler ölçüldü. Araştırmacılar bu izlerden, Ay’ın uzak yüzündeki büyük çarpma havzası Güney Kutbu-Aitken’de malzemenin nasıl yüzeye çıktığını ve karıştığını araştırdı. İzotoplar, aynı elementin nötron sayıları farklı atomlarıdır.[1]

Toprak uzun süreli ışınlanmanın izini taşıyor

Toprağın uzay ışınlarına açık kalma yaşı ortalama yaklaşık 500 milyon yıl olarak hesaplandı. Bu değer, taşların oluştuğu tarihi değil, ışınlanma geçmişini anlatıyor. Düşük titanyumlu bazalt parçalarının çoğu uzun süreli ışınlanma gösterirken, ikisi daha yakın dönemde yüzeye çıkmıştı. Farklı izotopları birlikte değerlendirmek, süreyi gömülme derinliğinin ve ışınlardan korunmanın etkisinden ayırmaya yardımcı oldu.[1]

Sıra dışı parçalar farklı kökenlere işaret etti

Potasyum, nadir toprak elementleri ve fosforca zengin malzemeyi anlatan KREEP içeren üç parça, farklı ışınlanma yaşları taşıyan iki bileşim grubuna ayrıldı. Kimyasal ölçümler ve uzaktan gözlemler, magnezyumca zengin piroksen halkası ile gömülü volkanik araziyi olası köken bölgeleri olarak gösterdi. Bu eşleştirmeler henüz kesinleşmedi. Bulgular, KREEP malzemesinin uzak yüzde önceden düşünülenden daha geniş bir alana yayılmış olabileceğini düşündürüyor.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıNature CommunicationsChang’e-6 örnekleri Ay’ın uzak yüzündeki farklı yüzeye çıkışlarını ayırdı↩1↩2↩3