Florisbad’da erken insanların yaşadığı çevre bugünkü benzerlerine sığmıyor
Güney Afrika’daki Florisbad ve Lombard’s Drift alanlarında erken insanların yaşadığı çevre, bugün bölgede birlikte görülmeyen bitki örtüsü ve yağış özelliklerini barındırıyordu. Hakemli araştırma, bitki mumlarını başka çevre göstergeleri ve yeni tarihleme sonuçlarıyla birleştirdi. Bulgular, geçmişteki yaşam alanlarını günümüz çayır veya savanalarının doğrudan karşılığı saymanın neden eksik kalabileceğini ortaya koyuyor.
Bilim··Gece
Eski yaşam alanları bugünkü çayırlara benzemiyor
Erken Homo sapiens’in Güney Afrika’nın iç kesimlerinde kullandığı yaşam alanları, bugün bölgede birlikte görülmeyen bitki örtüsü ve yağış özelliklerini barındırıyordu. Hakemli araştırma, Florisbad ile yakındaki Lombard’s Drift alanlarının eski çevresini yeniden kurdu. Bulgular, erken insanların yaşadığı ekolojik koşulları ayrıntılandırıyor. Bugünkü çayır veya savanaları doğrudan geçmişe taşımak, arkeolojik katmanlarda korunan bu farklı bileşimi açıklamakta eksik kalabiliyor. Eski çevrenin özellikleri, birden fazla kanıtın birlikte değerlendirilmesiyle ortaya çıktı.[1], [2]
Yaklaşık 200.000 yıl önceki çevrede, daha ılıman koşullara uyum sağlayan bitkiler ve çalılar önemli yer tutuyordu. Tatlı su bulunuyor, yağış günümüzdeki mevsimsel düzene göre yılın aylarına daha dengeli dağılıyordu. Uluslararası ekibe Fransa’nın Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi CNRS ile Almanya’daki Kiel Üniversitesi’nden araştırmacılar öncülük etti. Yeniden kurulan bu çevre, bugün Güney Afrika’nın iç kesimlerine egemen olan geniş ve kurak çayırlardan farklı özellikler taşıyordu. İnceleme, bu özelliklerin bir arada bulunduğu eski ortamları ele alıyor.[2]
Bitki mumları yağışın ve örtünün izlerini koruyor
Yapraklardan çevreye taşınan organik mumlar, tortullarda korunabiliyor. Bu moleküllerin karbon izotopları farklı fotosentez yollarını kullanan bitkilerin katkısını anlamaya yardımcı oluyor. Hidrojen izotopları da yağış ve su döngüsüne ilişkin ipuçları veriyor. Araştırmacılar ölçümleri polen ve hayvan kalıntılarıyla birlikte yorumladı. Böylece yalnızca tek bir bitki grubuna bakıldığında gözden kaçabilecek çevresel bileşimler belirginleşti. Tortulda kalan farklı göstergeler, geçmişin bitki örtüsüyle su koşullarını karşılaştırmak için ayrı bilgiler sağladı.[1]
Yeni tarihler arkeolojik bağlamı ayrıntılandırıyor
Işıldama tarihlemesi, Florisbad katmanları için yeni yaşlar sağlayarak ünlü insan kafatasının bulunduğu bağlamı yeniden değerlendirmeye açtı. Eski kazılardaki katman ilişkilerine dair belirsizlik ise sürüyor. Taş aletlerin taşınması, kullanılması ve bırakılmasındaki farklar da çevre koşullarıyla birlikte ele alındı. İnsanların farklı koşullara uyum sağlamış olabileceği yorumu bu arkeolojik ilişkilere dayanıyor. Araştırma belirli bir iklim değişiminin belirli bir davranışı zorunlu kıldığını deneysel olarak göstermiyor; çevrenin geçmişine ilişkin yerel kanıtlar sunuyor.[1]
Taş aletlerdeki karşılaştırma, yapım ve bakım için harcanan emekle ilgili. Besin kaynaklarının daha az olduğu veya erişimin zorlaştığı düşünülen dönemlerde aletlerde daha fazla düzeltme yapılıyordu. Bu ek işlem, kullanım süresini uzatıp yeniden kullanmaya yardımcı olabilirdi. Kaynaklara erişimin kolay olduğu koşullarda ise hızla üretilen, az düzeltilmiş yongalar et kesmeye yetebiliyordu. Farklar, hammadde yönetimi ve hayvan gövdelerinin işlenmesi gibi geçim uygulamalarıyla ilişkilendiriliyor. İnsan davranışına dair bu yorumlar, yerel çevre ve arkeoloji bulgularının karşılaştırılmasına dayanıyor.[2]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
