Eigen RadarBilim
Analiz

Çevresel göstergeler ergenlikte depresyon riskinin öngörüsünü güçlendirdi

ABD’de çocukları iki yıl izleyen hakemli araştırmada çevresel göstergeler, sonraki depresyonu ayırt etmede tek başına genetik puandan daha başarılı oldu. İki puanın birlikte kullanılması sonucu daha da iyileştirdi. Ailede depresyon, şiddete maruz kalma, uyku ve diyet davranışları çevresel puanda yer aldı. Bulguların başka toplumlara aktarılabilmesi için bağımsız örneklemlerde sınanması gerekiyor; çalışma bireysel tanı koymuyor.

Bilim··Sabah
Sabah ışığı alan sade bir yatak odasında, yüzü görünmeyen bir çocuk uyurken ebeveyni yatağın yanında arkası kameraya dönük oturuyor.

Çocuklar iki yıl izlendi

ABD’de çocuk gelişimini izleyen Ergen Beyin ve Bilişsel Gelişim araştırmasının 9797 katılımcısı, hakemli gözlemsel analizde değerlendirildi. İlk değerlendirmede 9–11 yaşında olan çocuklar iki yıl sonra 11–13 yaşına ulaşmıştı. Çevresel göstergeler, izlemdeki depresyonu ayırt etmede tek başına kullanılan genetik puandan daha güçlü sonuç verdi.[1], [2]

Araştırmacılar daha önce yayımlanmış 31 derleme ve meta-analizden 38 olası çevresel risk etkeni belirledi. Bunların 23’ü çocukların verilerindeki ölçümlerle eşleştirilebildi. Son istatistiksel modelde ebeveynde depresyon, şiddete tanıklık, uyku ve diyet davranışı gibi 12 değişken yer aldı. Değişkenler seçilirken çapraz doğrulama kullanıldı; böylece modelin farklı veri bölümlerindeki sonuçları değerlendirildi.[1], [2]

Verilerin yüzde 80’i modelin eğitilmesine, yüzde 20’si iç doğrulamaya ayrıldı. Daha uzun uyku süresi ve ebeveyn gözetimi, daha düşük belirti puanlarıyla ilişkili bulundu. Diyet değişkeni beslenmenin ne kadar sağlıklı olduğunu değil, diyet yapma davranışını ölçüyordu. Bu ilişkiler seçilen göstergelerin taşıdığı bilgiyi anlatıyor; araştırmada bu koşulları değiştiren bir müdahale denenmedi.[1], [2]

İki puanı birleştirmek ayrımı güçlendirdi

Çevresel puan, sonraki depresyon belirtilerindeki değişkenliğin yüzde 12,3’ünü açıkladı. Ebeveyn değerlendirmelerine dayalı depresyon ayrımında çevresel puanın ayırt etme ölçüsü 0,69, genetik puanınki 0,64 oldu. İkisi birleştirilince değer 0,71’e çıktı. Gençlerin kendi bildirimlerinde ise çevresel puanla 0,67 olan ölçü, birleşik puanla 0,70’e ulaştı. Böylece bildirim kaynağı değiştiğinde elde edilen sonuçlar da ayrı değerlendirildi.[1], [2]

Ayırt etme ölçüsü, alıcı işletim karakteristiği eğrisinin altında kalan alan olarak biliniyor. Bu değerler, doğru tanı konan çocukların yüzdesini vermiyor. Ebeveynlerle gençlerin bildirimleri ayrı incelendi. Genetik karşılaştırmalar da çevresel analizdeki her çocuğu kapsamadı. Dolayısıyla birleşik puanın sağladığı ek ayrım, araştırmanın kendi doğrulama verileri içinde elde edilen sonucu ifade ediyor. Klinik kullanım için daha ileri doğrulama gerekiyor.[1], [2]

Örneklemin kapsamı aktarımı sınırlıyor

Örneklemde geliri ve eğitim düzeyi yüksek aileler fazla temsil edildi; bazı genetik köken gruplarında ise katılımcı sayısı az kaldı. Puanın başka bölgelere ve kültürlere aktarılabilmesi bağımsız örneklemlerde sınanmayı gerektiriyor. Çocuklar depresyonun en sık başladığı yaşlara henüz ulaşmamıştı. Daha sonraki yinelemeler ve belirtilerin sürmesi, bu iki yıllık sonuçla açıklanamıyor. Toplumsal bağlar ve okul baskısı gibi etkiler de modele bütünüyle alınmadı. Puan tedavi olarak veya bakım kararının tek dayanağı olarak sınanmadı.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıMolecular PsychiatryErgenlikte depresyon riskini çevresel ve genetik göstergelerle inceleyen çalışma yayımlandı↩1↩2↩3↩4↩5↩6
  2. Haber kaynağıTıbbiye BülteniÇocuklarda depresyon riskinde çevresel etkenler öne çıktı↩1↩2↩3↩4↩5