Üç büyük volkanik patlama Kuzey Kutbu’ndaki ısınmayı geçici olarak kesti
İklim modellerini gözlem verileriyle karşılaştıran hakemli araştırma, yirminci yüzyıldaki üç büyük volkanik patlamayı Kuzey Kutbu’ndaki geçici soğumayla ilişkilendirdi. Her patlamayı izleyen etki birkaç yıl sürdü; Güney Kutbu’nun yanıtı daha zayıf kaldı. Çalışma, sera gazlarıyla süren uzun dönemli ısınmanın içindeki kısa volkanik kesintileri ayırıyor. İki kutbun sıcaklık değişimleri aynı büyüklükte ve aynı zamanda gerçekleşmedi.
Bilim··Sabah
Üç patlamayı birkaç yıllık soğuma izledi
Hakemli iklim araştırması, kutup sıcaklıklarını üç büyük patlamanın ardından inceledi: 1963’te Agung, 1982’de El Chichón ve 1991’de Pinatubo. Tropikal kuşaktaki bu büyük patlamalar, gözlemler, atmosferin geçmiş durumunu yeniden kuran veri ürünleri ve iklim deneyleriyle karşılaştırıldı. Kuzey Kutbu’nda sırasıyla 1964–1968, 1983–1987 ve 1992–1996 dönemlerindeki soğuma, ısınmanın sürekliliğinde geçici kesintilerle ilişkilendirildi.[1]
Aerosoller ışınım dengesini değiştirdi
Patlamayla stratosfere ulaşan maddeler, gezegenin ışınım dengesini değiştiren küçük parçacıklar, yani aerosoller oluşturabiliyor. Volkanların etkisini diğer iklim etkenlerinden ayıran deneyler, patlamalar olmasa bazı dönemlerde sıcaklıkların daha yüksek kalacağına işaret etti. Bu karşılaştırma model içinde volkanların katkısını ayırıyor. Deniz, buz ve atmosfer süreçleri ise etkinin kutuplara nasıl yansıdığını farklılaştırabiliyor.[1]
İki kutup aynı ölçüde etkilenmedi
Kuzey Kutbu’ndaki yanıt Güney Kutbu’ndekinden daha belirgin bulundu. Araştırmacılar yıllık ortalamaları hesaplarken günlük sıcaklıkların alt ve üst uçlarını ayrıca ele aldı; Kuzey Kutbu’nda en düşük sıcaklıklar daha güçlü yanıt verdi. Modeller bazı aerosol doruklarını yeniden analiz verilerinden düşük gösterdi. Bu fark, ışınım etkisinin büyüklüğünü hesaplamayı güçleştiriyor. Volkanik etki zayıfladıkça ısınma yeniden sürdü. Birkaç yıllık kesintiler, sera gazlarıyla ilerleyen uzun dönemli sıcaklık artışının içinde yer alıyor; bir sonraki patlamanın zamanını veya kesin etkisini belirlemiyor.[1]