Eski genomlar, Kelt dillerinin yayılışında batıya göçü öne çıkarıyor
Eski genomları karşılaştıran hakemli çalışma, Kelt dillerinin yayılışı için doğu Orta Avrupa’dan batıya yönelen göçü en az ek açıklama gerektiren seçenek olarak değerlendiriyor. Araştırmacılar farklı göç senaryolarını Tunç ve Demir Çağı verileriyle sınadı. Genetik akrabalık, bu hareketlerin izini sürmeyi sağlıyor. Dilin, nüfusun büyük ölçüde değişmediği topluluklarda da yayılabilmesi, göç ile dil arasında doğrudan eşitlik kurmayı sınırlıyor.
Bilim··Gece
Kelt dillerinin yayılma yolları
Eski genomlara dayanan hakemli bir çalışma, Kelt dillerinin yayılışı için doğu Orta Avrupa’dan batıya göçü en az ek açıklama gerektiren nüfus hareketi olarak öne çıkarıyor. Araştırmacılar, eski DNA’dan çıkarılan göçlerle farklı arkeoloji ve dilbilim modellerini karşılaştırdı. Günümüzde daha çok Avrupa’nın Atlas Okyanusu kıyılarında yaşayan Kelt dilleri, Demir Çağı’nda çok daha geniş bir alanda konuşuluyordu. Genetik soy, göçlere ilişkin bilgi sağlıyor; ancak bireyin hangi dili konuştuğunu doğrudan göstermiyor.[1], [2]
Genomlarda üç nüfus hareketi
Çözümlemede 4.587 eski bireyin genom çapındaki verileri kullanıldı; odak, Tunç ve Demir Çağı Avrupa’sıydı. Üç ana süreç ayırt edildi: Çan Biçimli Çömlek kültürüyle bağlantılı toplulukların taşıdığı bozkır kökenli soyun yayılması, güneybatı Avrupa’dan Britanya’ya daha sonraki hareket ve doğu Orta Avrupa’dan batıya yönelen bir başka yayılma. Son hareket, günümüzden yaklaşık 3.200–2.800 yıl önce Fransa, Britanya Adaları, kuzeydoğu İberya ve İtalya’yı etkiledi. Yazarlar bu seçeneğin en az ek varsayım gerektirdiğini değerlendiriyor.[1]
Soy ile dilin farklı yolları
En basit göç senaryosu, tarihin zorunlu olarak izlediği yol anlamına gelmiyor. Dil, nüfus büyük ölçüde değişmeden yayılabilir; genetik akrabalar da aynı dili konuşmak zorunda değil. Eldeki örnekler dönemlere ve bölgelere eşit dağılmıyor. Özellikle ölü yakmanın yaygın olduğu bir arkeolojik kültür olan Urnfield geleneğiyle bağlantılı yerlerde genom eksikleri bulunuyor. Çalışma, her eski genoma bir dil atamak yerine, Kelt dillerinin yayılışına uygun nüfus hareketi açıklamalarını daraltıyor.[1]
