Teleskobun modeli, Webb görüntüsünde yıldız parıltısının gizlediği gezegeni ortaya çıkardı
Bir fizik modeli, James Webb Uzay Teleskobu’nun eski gözlemlerinde yıldız parıltısının altında kalan bilinen dev gezegen 51 Eridani b’yi daha önce seçilemediği dalga boyunda görünür kıldı. Hakemli çalışma, teleskobun optik yapısındaki küçük değişimleri hesaba katarak gezegen saptama duyarlılığını artırıyor. Kazanç, incelenen gözleme ve yıldızdan uzaklığa göre değişiyor; sonuç yeni bir gezegen keşfi anlamına gelmiyor.
Bilim··Gece
Eski gözlemde seçilen gezegen
Bilinen dev gezegen 51 Eridani b, James Webb Uzay Teleskobu’nun optik yapısını daha yakından modelleyen araştırmacıların eski gözlemleri yeniden işlemesiyle yıldız parıltısının altından çıktı. Hakemli çalışmada tanıtılan ve gezegen görüntüleme için fizik tabanlı öğrenme anlamına gelen FLIP yöntemi, yıldız ışığının görüntüde bıraktığı deseni ayırıyor. Gezegen bu sayede önceki işlemeyle saptanamadığı 4,3 mikrometrede görünür oldu. Araştırma, yeni bir gezegen keşfinden ziyade bilinen bir gezegenin farklı dalga boyunda görüntülenmesini bildiriyor.[1], [2]
Optikte küçük değişim, görüntüde parıltı
Geleneksel işlemede, istenmeyen ışığı kestirmek için başka bir yıldızın görüntüsü kullanılıyor. Teleskobun baktığı yöndeki küçük değişimler ile sıcaklığa bağlı kaymalar, bu karşılaştırmayı bozarak geride parıltı bırakabiliyor. Yeni yaklaşım, ışığın teleskop içindeki yolunu fiziksel bir modelle izleyip aradaki farkları hesaba katıyor. Denemelerde, ikisinde bilinen gezegenler bulunan üç yıldızın gözlemleri kullanıldı. Görüntülere eklenen yapay gezegen sinyalleriyle de işlemenin gerçek gezegen ışığını yanlışlıkla silme tehlikesi değerlendirildi.[1]
Duyarlılık gözleme göre değişiyor
İncelenen verilerde gezegen saptama duyarlılığı, geleneksel yönteme göre 2–15 kat arttı. Kazanç gözleme ve yıldızdan uzaklığa göre değişti. Yıldızdan daha uzaktaki bazı bölgelerde, parıltıyı ayırmadaki kusurlardan çok poz süresi duyarlılığı sınırlıyordu. Çalışmadaki gözlemlerin hiçbiri, ışığı oluşturan fotonların sayısal dalgalanmasının koyduğu temel sınıra ulaşmadı. Araştırmacılar kullandıkları gözlemleri ve çözümleme kodunu kamuya açtı. Başka teleskoplara uygulanması ise henüz bir araştırma olanağı olarak ele alınıyor.[1]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
