Kan örnekleri, lösemi öncesindeki hücre soylarının yarışını ortaya koydu
Birleşik Krallık’ta saklanmış kan örnekleri, akut miyeloid lösemi öncesinde hücre soylarının nasıl büyüyüp yarıştığını ortaya koydu. Hakemli gözlemsel araştırma, daha sonra hastalığa yakalanan 47 kadından alınmış 249 örneği inceledi. Tekrarlanan ölçümler ve evrimsel modeller, başlangıçtaki yavaş büyümeyi sonraki hızlı genişlemeden ayırdı; bazı soylar tanıdan çok önce kanda baskın hale gelmişti.
Bilim··Gece
Saklanan örnekler kanın yıllar içindeki değişimini gösterdi
Birleşik Krallık’ta hastalık ortaya çıkmadan önce alınan kan örnekleri, araştırmacıların akut miyeloid lösemi öncesindeki hücre soylarını izlemesini sağladı. Bu saldırgan kan kanserinden önce, genetik değişiklikler taşıyan hücre toplulukları genişleyebiliyor. Hakemli gözlemsel araştırma, tekrarlanan ölçümleri evrimsel modellerle birleştirerek tanıdan çok önce baskınlaşmış soyları belirledi. Cambridge Üniversitesi ve University College London araştırmacıları, saklanan örneklerden bu sürecin yıllar içindeki seyrini yeniden oluşturdu.[1], [2]
Örnekler, başlangıçta yumurtalık kanseri taramasını değerlendirmek için kurulan Birleşik Krallık Yumurtalık Kanseri Taraması Ortak Araştırması’ndan (UKCTOCS) geldi. Ekip, daha sonra lösemi gelişen 47 kadından alınmış 249 tanı öncesi örneği inceledi; karşılaştırmaya 46 kontrol katılımcısı dahil edildi. Bazı kadınlarda en erken kan örneği, tanıdan 15 yıl öncesine uzanıyordu. Aynı kişinin farklı yıllardaki örnekleri, tek bir mutasyon ölçümünde görünmeyen büyüme yolunu izleme olanağı verdi.[1]
Yeni mutasyonlar soylar arasındaki dengeyi değiştirdi
Hataları azaltan DNA dizilemesi, seyrek genetik değişiklikleri ölçüm gürültüsünden ayırmaya yardımcı oldu. Buradaki soy, ortak bir ata hücreden türeyen topluluğu anlatıyor; sonradan edinilen sürücü mutasyonlar, bir dala büyüme üstünlüğü kazandırabiliyor. Matematiksel çözümleme, hem bu üstünlüğü hem de diğer soylarla rekabeti ele aldı. Yerleşmiş soyların önemli bir bölümü, görece basit rekabet modeliyle uyumlu yollar izledi. Başka soyların güçlenmesiyle büyümenin yavaşladığı ya da tersine döndüğü örnekler de bu çerçeveye uydu.[1]
Bir mutasyonun modelle çıkarılan başlangıç zamanı, saklanan örneklerin kapsadığı dönemle aynı değil. Daha eski başlangıç tarihleri, modelin sonraki ölçümlere uydurulmasıyla tahmin edildi. Büyüme üstünlüğü hesapları da etkili kök hücre topluluğunun sabit büyüklükte kaldığı varsayımına dayanıyor. Bu nedenle örneklerin alındığı yıllardan daha geriye uzanan hücre geçmişi, doğrudan ölçülmüş bir zaman çizelgesi olarak okunamıyor.[1]
Bazı vakalarda büyüme ancak tanıya yakın belirdi
Bütün vakalarda uzun süre izlenebilen bir genişleme görülmedi. Bazılarında hızlı büyüme geç dönemde ortaya çıktı; bazılarında hedeflenen genler belirgin bir genişlemeyi açıklamadı. Araştırmacıların tanı sırasında alınmış tümör materyaline erişimi de yoktu. Bu yüzden erken örnekteki her soyun daha sonra görülen kanseri oluşturduğu kesinleştirilemiyor; son dönüştürücü olay son örnekten sonra gerçekleşmiş olabilir. Katılımcıların ileri yaş grubundaki kadınlardan oluşması, diğer topluluklara genellemeyi sınırlıyor. Bulgular tanı öncesi biyolojiyi açıklıyor; klinik olarak doğrulanmış bir tarama testi ya da yerleşmiş önleyici tedavi sunmuyor.[1]