Virüs benzeri parçacıklar gen düzenleyicileri domuz ve tavuk modellerine taşıdı
Araştırmacılar, virüs benzeri parçacıklarla domuz ve tavuk deney modellerine gen düzenleme proteinleri taşıdı. Hakemli çalışma; hücre kültürlerini, laboratuvarda yetiştirilen küçük dokuları, yumurta hücrelerini ve tavuk embriyolarını kapsadı. Proteinlerin geçici olarak hücreye ulaştırılması farklı genetik değişikliklere olanak verdi. Erişkin hayvanlardaki uygulamalar ile yöntemin uzun dönem güvenliği için araştırmaların sürmesi gerekiyor.
Bilim··Sabah
Proteinler, düzenleyiciyi sürekli üreten bir vektör olmadan taşındı
11 Kasım’da yayımlanan hakemli çalışmada, virüs benzeri parçacıklarla domuz ve tavuk deney modellerine gen düzenleme proteinleri taşındı. Hücreler, laboratuvarda büyütülen küçük dokular, yumurta hücreleri ve tavuk embriyoları çalışmanın farklı deney ortamlarını oluşturdu. Araştırmacılar, virüslerin hücreye giriş ve moleküler yük taşıma yeteneğini örnek alan parçacıkları kullandı. Floresan proteinler, genetik değişiklikler değerlendirilmeden önce taşıyıcının hücrelere ulaşıp ulaşmadığını izlemelerini sağladı.[1], [2]
Taşınan yükler arasında DNA’yı yeniden düzenlemekte kullanılan Cre rekombinazı ile CRISPR gen düzenleme sisteminin DNA kesen bileşeni Cas9 vardı. Bir başka sürüm olan dCas9’un ise kesme işlevi devre dışı bırakılmıştı. Parçacıklar bu araçları, düzenleyiciyi sürekli kodlayan bir DNA vektörü yerine, geçici protein yükleri halinde hücreye ulaştırdı. Domuz bağ dokusu hücreleri de deneylerde kullanılan hücre türleri arasında yer aldı.[1]
Domuz kültürleri ve yumurta hücrelerinde hedeflenen değişiklikler oluştu
Organları modellemek için yetiştirilen küçük dokular olan domuz kalın bağırsak organoitlerinde Cre, KRAS ve TP53 genlerine önceden yerleştirilmiş değişiklikleri etkinleştirdi. Araştırmacılar bunun ardından kültürlerdeki biçim değişimlerini izledi. Floresan işaretler protein girişini, DNA dizilemesi ise hedef bölgelerde oluşan değişiklikleri gösterdi. Cas9 deneylerinde kılavuzların parçacıklara nasıl yüklendiği sonucu etkiledi: farklı kılavuz RNA’ları taşıyan ve ayrı üretilen iki parçacık grubunu karıştırmak, iki kılavuzu aynı üretim grubuna koymaktan daha verimli oldu.[1]
Domuz yumurta hücrelerine yapılan mikroenjeksiyonun ardından gelişen blastokistlerin bir bölümünde hedeflenen gen düzenlemeleri saptandı. Aynı taşıma platformunun başka bir uygulamasında, dCas9 ile domuz hücrelerindeki TP53 geninin düzenleyici bölgesinde metilasyon değiştirildi. Böylece DNA kesen ve kesme işlevi kapatılmış araçlar ayrı deneylerde sınandı.[1]
Tavuk embriyolarından alınan bağışıklık dokusunda düzenleme saptandı
Tavuk embriyolarına gelişimin 12. gününde parçacık verildi. Yedi gün sonra, bağışıklık dokusu olan bursadan alınan dokuz örneğin tamamında gen düzenleme izi bulundu. Tavuk deneyleri hücre kültürlerini ve kültürde tutulan soluk borusu dokusunu da kapsadı. Yazarlar, gen araştırmaları ve hastalık modelleri için ileride olası uygulamalar öneriyor; bunlar arasında bazı genetik hayvan soylarını oluşturmak için gereken çiftleştirmeyi azaltma ihtimali de var. Kullanılan hayvan sayısında bir azalma ölçülmedi. Erişkin hayvanlarda dokuya dağılım, istenmeyen gen değişiklikleri, bağışıklık yanıtları ve uzun dönem güvenlik ayrıca araştırılmayı bekliyor.[1]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
