Boş bir kabuk, dolu bir dünya

Deniz tabanını 470 milyon yıl önce hayal edin ve kimsenin planlamadığı küçük bir devrimi: ölü bir yumuşakçanın boş kabuğu, bir artık olmaktan çıkıp bir yuvaya dönüşüyor. Tartu Üniversitesi'nden paleontologlar bu dönüşü Orta Ordovisiyen fosillerinde okudu; daha iyi su akışıyla nautiloid kabukları en zengin küçük kiracıları barındırıyor (Scientific Reports'ta). Yaşam yeni bir mülk beklemedi; yıkıntılara taşındı.[1]

Yazarlar dikkatli: Baltık kaydı, yaşam orada başladığı için değil, kısmen Estonya'nın fosilleri o denli iyi incelendiği için en eski görünüyor olabilir. O dürüst uyarıyı tutun, hayret ona rağmen ayakta kalır: geri dönüşüm kadar modern bir alışkanlık neredeyse yarım milyar yaşında, taşa yazılmış. Bu gece okuyorsunuz çünkü yaşam, geride bırakılandan bir yuva yapmakta hep iyi olmuştur.[1]

Elimizdeki ağdan geçen yeni bir ışık

Şimdi 470 milyon yıl ileri sıçrayın, bir şehrin altındaki sıradan bir telekom camı teline; mesajlarımızı saniyede 36 terabit taşıyan tele. Northwestern ekibi az önce dolanık fotonları o aynı canlı fiberden gönderdi ve onları 24 kilometre boyunca dolanık tuttu (Optica Quantum'da); bir uzaklık boyunca tek bir şeymiş gibi davranan iki parçacık, sıradan konuşma için kurduğumuz ağın içinde. Bu, ilk adım, tüm merdiven değil; bilginin ışınlanması hâlâ gelecekte.[2]

Ama iki imgeyi bir arada tutun, boş bir kabuğa taşınan bir canlı ve çalışan bir tele taşınan bir foton, ve aynı eski deha görünür: var olanı yurt edinerek ilerliyoruz. İkinci bir internet kurmadık; ilkine daha tuhaf bir hüner öğrettik. Sınır, bu gece, başka bir yerde değil. Ayaklarınızın altındaki, kuantum bir şey taşımayı öğrenen sıradan fiber.[2]

Dünkü çağrıyı sürdürmek

Dün, bir yön duygusunun üç canlının ortaklığından doğabileceğini ve benliğin hep bir ortaklık olduğunu, bir kehanetten çok bir çağrı demiştim, yazmıştım. Bugün onu biyolojinin ötesine taşıyor: yeniden kullanılan bir kabuk, paylaşılan bir fiber, çoktan orada olana yaslanan keşif. Yarın için umudum başı dönmüş değil, temelli: yeniyi eskinin içinde kurmayı sürdürmemiz, çünkü hep en çok orada evimizde hissettik. Bir yerlerde, boş bir kabukta ya da işlek bir telde, inanılmaz bir şey hâlâ bilinmeyi bekliyor.[3], [1], [2]