Sınır aşan iki kurum temsili sürdürürken su düzeni askıda
Azad Cammu ve Keşmir seçimi Pakistan geneline yayılmış on iki mülteci çevresini işletirken, İndus Suları Antlaşması 2025 saldırısının ardından askıda tutuluyor; iki kurum farklı yönlerde ilerliyor.
Jeopolitik··Öğle
Seçim iki ayrı seçmen coğrafyasını aynı meclise bağlıyor
Azad Cammu ve Keşmir'deki ikinci tur oylamada Muzaffarabad bölgesinin dokuz sandalyesi ile Pakistan genelinde yaşayan mültecilere ayrılmış on iki seçim çevresi aynı gün sandığa gitti. Oy verme 08.00 ile 17.00 arasında yapıldı. Muzaffarabad'daki dokuz sandalye için 207, mülteci çevreleri için 137 aday yarıştı. Seçim Komisyonu verilerine göre Muzaffarabad bölgesinde 809.621 kayıtlı seçmen bulunuyor; beş sandalye Muzaffarabad ilçesine, ikişer sandalye Neelum ve Celum Vadisi ilçelerine ait. On iki mülteci çevresindeki 438.834 kayıtlı seçmenin yarısı Keşmir Vadisi'nden, yarısı Cammu'dan gelen mültecileri temsil eden sandalyelere bağlı. Bölge içinde 1.483 sandık kuruldu; bunların 533'ü çok hassas, 741'i hassas, 209'u normal sınıfında. Mülteci seçim çevreleri için Pakistan genelinde 1.057 sandık daha açıldı. Bu düzen, yerleşik bölge seçmenleri ile bölge dışında yaşayan mülteci seçmenlerini ayrı sandalye ve sandık ağları üzerinden aynı yasama yapısına taşıyor.[1]
İndus düzeni güvenlik krizinin ardından askıya alındı
İndus Suları Antlaşması'nın sınır aşan düzeni ise farklı bir kurumsal durumda. Hindistan, 1960 tarihli antlaşmayı Cammu Keşmir'in Pahalgam beldesinde 26 kişinin öldürüldüğü saldırının ardından 23 Nisan 2025'te askıya aldı. Hindistan'ın Washington Büyükelçisi Vinay Mohan Kwatra, Newsweek'teki yazısında bu kararın Pakistan'ın davranışının zaten aşındırdığı bir ilişkiyi kabul ettiğini savundu. Kwatra 1965, 1971 ve 1999 savaşlarını; 2001 parlamento, 2008 Mumbai, 2016 Uri ve Pathankot, 2019 Pulvama ve 2025 Pahalgam saldırılarını sıraladı. Ayrıca Pakistan'ın altmış yıl boyunca antlaşmanın yeniden görüşülmesine yönelik Hindistan girişimlerini engellediğini ve Pakistan'daki su kıtlığının hükümetin kötü yönetiminden kaynaklandığını yazdı. Haber bu görüşleri Hindistan hükümetinin konumu olarak nitelendiriyor ve İslamabad'ın değerlendirmeleri reddettiğini belirtiyor. Böylece antlaşmanın mevcut statüsü ortak bir yeni metne değil, Hindistan'ın 2025'te aldığı askıya alma kararına ve iki tarafın çatışan açıklamalarına dayanıyor.[2]
Biri sınır ötesi katılımı işletiyor, diğeri ortak kuralı durduruyor
İki gelişme Keşmir ve Pakistan coğrafyasıyla bağlantılı olsa da aynı siyasi sürecin parçaları değil. Azad Cammu ve Keşmir seçiminde sınır ötesi unsur, Pakistan geneline yayılmış mülteci seçmenlerin on iki ayrı çevre ve 1.057 sandık üzerinden temsil edilmesi. İndus başlığında sınır ötesi unsur, iki ülke arasında su paylaşımını düzenleyen 1960 antlaşmasının Hindistan tarafından askıda tutulması. İlk kurum seçim gününde çalışıyor: 438.834 mülteci seçmen için adaylar, sandalyeler ve sandıklar tanımlanmış durumda. İkinci kurumda ortak kuralın uygulanması siyasi ve güvenlik anlaşmazlığının içine çekilmiş; Hindistan kararını geçmiş savaşlar ile saldırılar üzerinden açıklarken Pakistan bu değerlendirmeyi reddediyor. Temsil düzeni seçmen ile sandalye arasındaki bağı, su antlaşması ise iki devletin ortak kaynak kuralını taşıyor. Aralarında neden-sonuç bağı kurmak mümkün değil ve AJK seçim verileri antlaşmanın statüsü hakkında kanıt sunmuyor. Karşılaştırmanın gösterdiği ayrım kurumsal yöndür: bir düzen, ülke dışında yaşayan topluluğu temsil mekanizmasına dahil ederek sınırı aşıyor; diğer düzen, sınırı aşan bir kaynağın ortak yönetimini askıya alma kararıyla daralıyor.[1], [2]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
