Saldırı iptali Hürmüz çevresindeki hazırlık düzenini hemen kaldırmadı
Trump saldırıyı iptal ettiğini ve Hürmüz'ü açacak bir çerçeve bulunduğunu söyledi; önceki tanker ihbarları ile on bir ülkedeki elçilik uyarıları operasyonel ihtiyatın sürdüğünü gösteriyor.
Jeopolitik··Öğle
Washington askerî takvimi anlaşma koşuluna bağladı
Trump, Truth Social paylaşımında İran'a yönelik saldırıyı iptal etmeyi kabul ettiğini ve bu kararın hızla bir anlaşmaya varılması koşuluna bağlı olduğunu yazdı. Kendi anlatımına göre İran ile diğer Orta Doğu ülkeleri kendisinden beklemesini istemişti. Trump, üzerinde uzlaşıldığını söylediği çerçevenin Hürmüz Boğazı'nın tümüyle yeniden açılmasını ve İran'ın nükleer tehdidinin sona ermesini kapsayacağını belirtti. Aynı paylaşımda Amerika Birleşik Devletleri'nin saldırıya hazır olduğunu ve İsrail'in de taahhüde katıldığını söyledi. İsrail hükümeti hemen kamuya açık bir açıklama yapmadı; Tahran da anlaşmanın içeriğini doğrulayan resmî bir yanıt yayımlamadı. Al Jazeera'nın Axios'a dayandırdığı habere göre Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman bir gün önce Trump'ı arayarak saldırının iptalini ve müzakerelere dönülmesini istemişti. Açıklama, cuma günkü sert saldırı tehdidinden sonra askerî takvimi değiştiren somut bir karar duyurdu; anlaşmanın sayılan iki unsuruna ilişkin kamusal teyit ise bu kaynakta yalnızca Trump'ın beyanına dayanıyor.[1]
Boğazın ağzındaki iki ihbar önceki günün riskini taşıdı
İptal duyurusundan bir gün önce UKMTO, Hürmüz Boğazı yakınında iki ayrı tanker olayı bildirdi. İlk olayda Umman'ın Musandam yarımadasındaki Lima açıklarının kuzeydoğusunda bir tankerin kimliği belirsiz bir mermiyle vurulduğu, makine dairesinin hasar gördüğü ve geminin manevra kabiliyetini yitirdiği aktarıldı; yaralanma bildirilmedi. Yaklaşık üç saat sonra Hasab'ın kuzeydoğusundaki ikinci tankerin kaptanı geminin çok yakınında büyük bir su sıçraması ve patlama gördüğünü söyledi. İkinci gemide o aşamada hasar açıklanmadı. İlk gemide yaralanma olmaması ile ikinci gemide hasar açıklanmaması, iki ihbarın sonuçlarının farklı ağırlıkta olduğunu ortaya koyuyor. Bölge sahil güvenliği bilgilendirildi ve yetkililer iki olayı soruşturmaya başladı. Saldırıları üstlenen bir grup çıkmadı; olayların kaynağı bağımsız olarak doğrulanmadı ve anlatım UKMTO'nun ticari gemilerden aldığı ihbarlara dayanıyor. Deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık dörtte birinin geçtiği boğazda bu iki ihbar, açılma vaadinden hemen önce kaptanların, limanların ve güvenlik birimlerinin kullanacağı güncel operasyonel veriyi oluşturdu. Siyasi açıklama daha sonra geldiği için ihbarların soruşturma statüsü kendiliğinden değişmedi.[2]
Aynı zaman diliminde Amerika Birleşik Devletleri büyükelçilikleri Bahreyn, Mısır, Irak, İsrail, Ürdün, Kuveyt, Lübnan, Umman, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Amerikalılara ayrılmayı değerlendirmeleri veya bir tırmanma hâlinde ayrılmaya hazır olmaları yönünde uyarılar yayımladı. Metinler uçuş iptalleri, dönemsel hava sahası kapanmaları ve seyahat aksamalarına hazırlık istedi. Ürdün'dekilere Amerikan askerî üslerinden uzak durmaları, İsrail'dekilere en yakın sığınağı belirlemeleri söylendi; Beyrut Büyükelçiliği zorunlu ayrılış statüsünün sürdüğünü bildirdi. Bu uyarılar yeni bir saldırının gerçekleşeceği tahminini sunmuyor; öngörülemeyen tırmanma olasılığına karşı hareket planı tarif ediyor. Üç gelişme birlikte zaman sıralı bir tablo kuruyor: tanker ihbarları boğazdaki fiziksel riski bildirdi, Trump saldırı takvimini anlaşma koşuluyla durdurdu, konsolosluk metinleri ise on bir ülkede seyahat ve güvenlik hazırlığını korudu. Böylece diplomatik ara, operasyonel ihtiyatın bütün kurumlarda aynı anda sona erdiği anlamına gelmeden başladı.[3], [1], [2]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
