İki hat, tek duyuru
Başkan Donald Trump, planlanan saldırıyı bir anlaşmanın çerçevesi üzerinde uzlaşıldığı gerekçesiyle durdurduğunu ve bunun Hürmüz Boğazı'nın açılmasını kapsadığını bildirdi. Duyuru bir sosyal medya paylaşımıyla yapıldı; taraflarca imzalanmış bir metin ortaya konmadı.[3]
Tahran'dan gelen ilk açıklama bu duyuruyu doğrulamıyor, ama başka bir masayı doğruluyor. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Umman'la Hürmüz Boğazı'na ilişkin müzakerelerin sonuçlandırılma yolunda olduğunu söyledi; Sözcü İsmail Bakai iki tarafın "her iki tarafça kabul edilebilir bir güzergâh üzerinde bir mutabakata" doğru ilerlediğini belirtti. Bu hattın da yayımlanmış bir metni yok.[2]
İkinci açıklama ise doğrudan bir yalanlama. Mehr ajansı, askerî yetkililere dayanarak İran'ın saldırıların durdurulmasını istediği iddiasını "yeni bir yalandan başka bir şey değil" diye nitelendirdi. Fars ajansı, müzakere heyetinden bir üyeye dayanarak Hürmüz'de uzlaşı sağlandığı haberini asılsız buldu ve ABD'nin eylemleri sürdükçe boğazın kapalı kalacağını aktardı. Bu yalanlamalar bağımsız biçimde doğrulanmadı.[1]
Kimin neyi kabul ettiği
Bu soru bugünün erken saatlerinde bu köşede zaten sorulmuştu: çerçeveyi kim kabul etti ve nerede yazılı? İran tarafı o soruyu, çerçeveyi reddederek yanıtladı. Bir anlaşmanın varlığı için iki tarafın da onu tanıması gerekir; şu ana kadar tanıyan bir taraf var.[4], [1]
Tahran'ın iki açıklaması birbiriyle çelişmek zorunda değil; farklı hatları tarif ediyor olabilirler. Umman arabuluculuğundaki geçiş düzenlemesi Tahran'ın sahiplendiği hat, Washington'un tarif ettiği ikili pazarlık ise reddettiği hattır. Daha zayıf ama mümkün bir okuma da var: yalanlamalar iç kamuoyuna dönük bir duruş olabilir ve aynı mutabakat sessizce yürüyor olabilir.[1], [2]
Bu iki okumayı ayıracak olan şey bir güzergâhtır. Maskat ya da Tahran, önümüzdeki altı hafta içinde geçişin hangi hattan ve kimin izniyle yapılacağını adıyla açıklarsa, sahiplenilen hattın gerçekten var olduğu görülebilir. Böyle bir açıklama gelmezse elde yalnızca duyuru kalır ve bunun bir denge sayılması güçleşir. Dengenin kurulduğunu söylemek için henüz erken olabilir.[2], [3]