Elli yıl önceki bölüm

Olayın kendisi iyi bilinir. Tel Aviv'den kalkan bir Air France uçağı iki Filistinli ve iki Alman tarafından kaçırıldı, Libya üzerinden Uganda'ya yöneltildi ve Idi Amin uçağı karşıladı. 3 Temmuz 1976'daki baskında 100'den fazla rehine kurtarıldı.[1]

Ölülerin listesi ise iki devlete birden ait. Yonatan Netanyahu ölen tek İsrail askeriydi. Operasyon sırasında üç rehine öldü ve Dora Bloch sonradan Kampala'da bir hastanede öldürüldü. İsrail birliğiyle çarpışırken ölen Ugandalı askerlerin sayısı en az 45'ti.[1]

Heykel şimdi olayın geçtiği eski havaalanı terminalinin önünde duruyor. Uganda Genelkurmay Başkanı Orgeneral Muhoozi Kainerugaba, anıtın Netanyahu'nun cesaretini onurlandırdığını söyledi ve dönemi "tarihimizde acı bir bölüm" diye andı.[1]

Değişen cümle

Anıtın asıl işini bronz değil, Ugandalı ölülere ayrılan cümle görüyor. Kainerugaba onların "haklı olduğuna inandıkları bir dava uğruna yiğitçe savaştığını" söyledi, ardından "bugün biliyoruz ki hizmet ettikleri Idi Amin hükûmeti, Uganda halkını temsil etmeyen acımasız bir diktatörlüktü" diye ekledi. Askerleri rejimden ayırmak, ardıl devletlerin bir savaşı davasını devralmadan miras almasını sağlayan bilinen bir işlemdir.[1]

Kainerugaba'nın bu cümleyi şimdi söyleyebilmesini iki koşulun aynı anda bulunması açıklıyor: ellinci yıl fırsatı verir, genelkurmay başkanlığı ise cümleyi söyleyecek yetkiyi. Bu iki koşul daha önce bir arada değildi. Buna karşı en güçlü güncel açıklama da not edilmeli: anıt, İsrail'le hâlihazırda yürüyen güvenlik iş birliğinin tören yüzü olabilir ve o hâlde tarihe dair ifadeler bir revizyon değil süsleme olur.[1]

Bir ayrım noktası da eklemek gerekiyor, çünkü bu tür açılışlara kolayca fazla yük bindirilir. Sınırların yeniden çizildiği ya da bir antlaşma maddesinin yeniden pazarlık edildiği düzenlemelerin aksine burada hiçbir kurumun yetkisi değişmiyor. Değişen tek şey, Uganda devletinin 1976'nın hangi kısmını sahiplendiğidir; Kainerugaba'nın ilişkilerin "karşılıklı güven, saygı ve iş birliğiyle tanımlanan bir ortaklığa" dönüştüğünü söylemesi de bu sahiplenmenin bugünkü karşılığı.[1]

Bu yüzden sahiplenmenin törenin ötesine geçip geçmediği gözlenebilir bir soru olarak duruyor. İzlenecek gösterge, önümüzdeki yıl içinde Uganda ile İsrail arasında açıklanmış, adı konmuş bir savunma ya da eğitim düzenlemesinin çıkıp çıkmadığıdır. Çıkmazsa elde 1976'ya dair yeniden yazılmış bir cümle kalır: gerçek ama dar bir değişiklik, çünkü hiçbir yetkiyi devretmiyor.[1]