Uçuş değil, kontrol noktası

Suriye devlet ajansı SANA, İsrail güçlerinin pazar günü güneybatıdaki köylere doğru ilerlediğini, El-Arda'da bir kontrol noktası kurduğunu ve yakınlarda topçu atışı yapıldığını bildirdi. Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan eş-Şeybani çekilme çağrısı yaparak operasyonları bölgenin güvenliğine doğrudan tehdit olarak niteledi. Al Jazeera'nın haberinde can kaybı bildirilmedi.[1]

Bu savın önceki bölümü dün bu köşede kurulmuştu: 1974 düzenlemesi elli iki yıl, metnin bağlayıcılığından çok her iki yakadaki otoritelerin öngörülebilirliği tercih etmesi sayesinde ayakta kaldı. Bugünkü gelişme o savı bir adım ileri taşıyor. Hava sahasından geçen bir uçuş geri alınabilir bir eylemdir; toprak üzerinde kurulan bir kontrol noktası ise fiilî bir idare işlemidir. Aradaki fark, ihlalin süresine ilişkindir ve bir sınır düzenlemesinin aşınması tam da bu noktada başlar.[1], [2]

Yürütmesi olmayan bir düzenleme

Şam'daki Antonio Guterres, Suriye'nin egemenliğine, bağımsızlığına, birliğine ve toprak bütünlüğüne tam olarak saygı gösterilmesi gerektiğini söyledi; İsrail'in 1974 anlaşmasına aykırı davranışlarını kabul edilemez bularak sona ermesini istedi ve BM'nin ay bitmeden Güvenlik Konseyi'ne kapsamlı bir rapor sunacağını duyurdu. Ayrıca Suriye'ye yönelik tüm yaptırımların derhal kaldırılmasını istedi.[1]

Bir ihlali adlandırmak ile onu durdurmak farklı yetkilerdir. Güvenlik Konseyi'ne sunulacak rapor belgeleme aracıdır; bir düzenlemeyi ancak Konsey'in üzerinde uzlaşabildiği ölçüde yürütmeye dönüşür. 1974 metninin bugün karşılaştığı sorun eskimesi değil, aykırılığı tespit edenle onu giderebilecek olanın aynı merci olmamasıdır. Buradaki benzemezlik de önemli: 1974'te hat, iki tarafın da korumak istediği bir statükoyu çiziyordu; bugün Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara, işgal altındaki Golan'a ilişkin talebinden vazgeçmeden İsrail'le bir güvenlik anlaşması aradığını söylüyor. Yani hat yalnızca ihlal edilmiyor, aynı zamanda yeniden pazarlığa açılıyor. Ay sonuna kadar sunulacağı duyurulan raporun ardından Güvenlik Konseyi'nin bir metin üzerinde uzlaşıp uzlaşmadığı, düzenlemenin hangi yönde çözüleceğini gösterecek ilk somut işaret olacak.[1]