Ara verilen şeyin ölçüsü

İki hafta süren karşılıklı saldırıların ardından ikinci gece de vuruşma olmadı. İran ordu sözcüsü Muhammed Ekraminia misilleme operasyonlarının durdurulduğunu açıkladı; ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, Başkan Trump'ın görüşmelere biraz alan tanıdığını söyledi. Umman heyeti Tahran'da; İran Dışişleri sözcüsü İsmail Bakai'ye göre Katar ve Pakistan da mesaj taşıyor. Hürmüz'deki geçiş trafiğine ilişkin teknik ve siyasi istişarelerde ilerleme kaydedildiği bildirildi.[1]

Bir aranın müzakere değeri, geri alınmasının maliyetiyle ölçülür. Burada imzalanmış bir metin, ilan edilmiş bir takvim ya da adı konmuş bir izleme düzeneği yok; dolayısıyla saldırıların yeniden başlaması hiçbir tarafa hukuki bir bedel yüklemiyor. Değişen, tarafların elindeki seçenekler değil temasın kanalı. Bunun tek açıklaması diplomasi de olmayabilir: New York Times, Trump'ın tırmandırma planlarını füze önleyici stoklarına ilişkin kaygı nedeniyle beklettiğini bildirdi; doğrulanırsa ara, masanın değil ikmalin ürünü sayılır.[1]

Koşulu koyan taraf odada değil

Aynı gün Tahran, pazarlığın kapsamını genişletti. İran dinî lideri Mücteba Hamaney X'te yayımladığı mesajda, Lübnan'ın toprak bütünlüğünün korunmasını ve saldırıların mutlak, koşulsuz biçimde sona ermesini herhangi bir anlaşmanın birincil koşulu olarak tanımladı; Hizbullah'ın savunulmasını İran'ın stratejik görevi saydı. Aynı koşul haziranda imzalanan ve Hürmüz anlaşmazlığı yüzünden geçerliliğini yitiren mutabakatta da vardı. 26 Haziran'da ABD arabuluculuğuyla varılan Lübnan çerçevesi aşamalı çekilme öngörüyor, takvim içermiyor ve Hizbullah bu çerçeveyi reddetti.[2]

Bu ön koşul, ABD-İran hattındaki uzlaşmayı üçüncü bir cephedeki davranışa bağlıyor. Sonuç, kimin bozabileceğine dair haritayı değiştiriyor: masadaki iki taraf anlaşsa bile, çerçeveyi reddetmiş bir aktörün Lübnan'daki hareketi anlaşmayı geçersiz kılabilir. Karşı okuma da ciddiye alınmalı; ön koşul, aynı zamanda Tahran'ın masadan kalkmadan zaman kazanmasını sağlayan bir dış seçenek işlevi görebilir ve bu durumda işlevi bağlamak değil erteleme hakkını saklı tutmaktır.[2], [1]

Dengenin ölçüleceği yer

Bu süreçte gözlenebilir eşik, sözlerin değil belgenin düzeyinde. Hürmüz geçiş trafiğine ilişkin görüşmeler eylül sonuna kadar tarafların kabul ettiği, yayımlanmış ve bir izleme merciini adıyla anan bir düzenleme üretirse, temas bir taahhüde dönüşmüş olur. Böyle bir metin çıkmazsa, aracıların sayısı arttıkça sürecin ilerlediği izlenimi güçlense de taraflar arasındaki seçenek kümesi aynı kalmış olacaktır.[1]