Üç gün, üç müdahale
Romanya Savunma Bakanlığı, pazar sabahı hava sahasına giren bir aracın düşürüldüğünü bildirdi; müdahaleyi Karadeniz üzerinde bir F-16 yaptı. Cuma ve cumartesi günü de birer araç engellenmişti. Cumhurbaşkanı Nicusor Dan, cuma günü düşürülen aracın Rusya Federasyonu'nun Ukrayna'ya yönelik savaşında kullandığı Şahid tipi olduğunu doğruladı. Rusya Savunma Bakanlığı ise gece boyunca 133 Ukrayna insansız hava aracını vurduğunu açıkladı.[1]
Üç gün üst üste düşürme, tatbikat düzeyinde bir sonuçtur: uyarı, tanımlama ve angajman zinciri işliyor. Ancak zincirin ucundaki hedef ucuz ve yenilenebilir. Bu yüzden düşürme, karşı tarafa bir bedel yüklemekten çok bir kabiliyeti gösterir. Bir başka açıklama da dışlanamaz; ihlaller, Ukrayna hedeflerine yönelik saldırıların taşmasından ya da rota hatasından kaynaklanıyor olabilir ve Moskova'nın gece boyunca Ukrayna insansız hava araçlarını vurduğu yönündeki açıklaması bu okumayı destekler.[1]
Maliyet nereye yükleniyor
Bükreş'in yanıtı iki katmanlı. Askerî katmanda hat savunuluyor. Siyasi katmanda ise Dışişleri Bakanı Oana Toiu tekrarlanan ihlaller nedeniyle Rusya büyükelçisini bakanlığa çağırdı; ABD Kara Kuvvetleri Albayı Martin O'Donnell ihlallerin sürmesini kabul edilemez ve tahammül edilemez buldu; NATO Genel Sekreteri Mark Rutte Moskova'nın davranışını hepimiz için tehlike olarak niteledi. Bunların hiçbiri gönderen tarafa ölçülebilir bir masraf çıkarmıyor.[1]
Bu yüzden sınırlı ve tekrarlanan müdahalenin bir sınır mı öğrettiği yoksa ihlali olağanlaştırdığı mı sorusu açık kalıyor ve yanıtı gönderme sıklığı verecek. Gözlenecek işaret, düşürme haberlerinin sayısı değil: Romanya'nın angajman kurallarını kalıcı biçimde değiştirdiğini duyurması ya da müttefiklerin ülkeye ek hava savunma unsuru konuşlandırması, savunmanın maliyetinin taşındığı anlamına gelir. Ekim sonuna kadar bu iki adımdan biri atılmaz ve ihlaller sürerse, üç günlük başarı bir caydırıcılık değişikliği olarak sayılamaz.[1]