Lübnan çekilme takvimi isterken Gazze planı temel maddelerde takıldı, Batı Şeria’daki Qusra’da yardım ulaştırılamadı; üç cephede siyasi süreç ile sahadaki baskı arasındaki açıklık büyüyor.
Jeopolitik··Sabah
Lübnan’da çekilme takvimi ve yedi turun hesabı
Başbakan Nawaf Salam, cuma günü ABD Büyükelçisi Michel Issa ve General Joseph Clearfield ile görüştü ve İsrail’in Lübnan topraklarından çekilmesi için açık bir takvim istedi. Hizbullah lideri Naim Qassem hükümete meydan okuyarak yedi tur müzakerenin tek bir kazanımını saymasını istedi. Meclis Başkanı Nabih Berri, istikrarın anahtarının İsrail’i savaşı durdurmaya ve uluslararası sınıra çekilmeye zorlamak olduğunu söyledi; İsrail Savunma Bakanı Israel Katz ise Hizbullah silah bırakmadan çekilme olmayacağını yineledi. Büyükelçi Issa, silahlar bırakılırsa her şeyin duracağı yanıtını verdi. Lübnan makamları 2 Mart’tan bu yana 4.335 kişinin öldüğünü, 12.277 kişinin yaralandığını ve bir milyondan fazla kişinin yerinden edildiğini bildiriyor. Görüşmeler eylül başında yeniden başlayacak. Böylece Beyrut’ta takvim talebi, silahsızlanma şartı ve saha kayıpları aynı masada çarpışıyor; hükümet somut bir tarih isterken silah bırakma koşulu çekilmeyi kilitliyor ve Hizbullah yedi turdan ölçülebilir bir sonuç görmediğini söylüyor.[1]
Gazze planında eşzamanlı çekilme ve silah bırakma düğümü
Jared Kushner önümüzdeki hafta Board of Peace genel direktörü Nickolay Mladenov ve yürütme kurulu üyesi Tony Blair ile birlikte İsrail’e ve Mısır’a gidecek. Netanyahu, Hamas’ın aşamalı olarak silah bırakmasını ve İsrail güçlerinin aynı anda çekilmesini öngören maddeyi reddetti. Board of Peace’ten bir yetkili, iki tarafın istenen sonuçta anlaştığını ve ilerlemeyi hızlandıracak yollar aradığını söyledi. Al Jazeera, ateşkes başladığından bu yana Gazze’de 1.260, Ekim 2023’ten bu yana 73.389 Filistinlinin öldürüldüğünü aktarıyor. OCHA ise Ocak 2025 ile Haziran 2026 arasında işgal altındaki Batı Şeria’da 3.033 yerleşimci saldırısı saydı. Planın 15 maddelik iskeleti üzerinde temel bir koşul hâlâ kapalıyken üst düzey bir ziyaret takvime giriyor. Diplomatik dil istenen sonuçta anlaşma olduğunu söylerken saha sayıları ateşkes sonrası ölümleri ve Batı Şeria’daki yerleşimci saldırılarını art arda sıralıyor; ziyaret, kilit maddenin yeniden açılıp açılamayacağını sınayacak.[3]
Qusra’da yardım eşiğe kadar geliyor, içeri girmiyor
İşgal altındaki Batı Şeria’daki Qusra’da, İsrailli yerleşimcilerin pazar gününden bu yana elektriğini ve suyunu keserek kuşattığı iki Filistinli ailenin evlerinden birinin önüne aktivistler su ve yiyecek bıraktı. İki sakin, İsrail güçlerinin yardımın kendilerine doğrudan ulaştırılmasını engellediğini söyledi; İsrail ordusu bunu yalanladı. Ordu, Qusra’nın İsrailli sivillerin giremeyeceği kapalı askerî bölge olduğunu, yardımın aktarılmasının engellenmediğini ve yerleşimcilerin dağıtılması harekâtından bir gün sonra, cuma günü kurdukları çadırın askerlerce kaldırıldığını açıkladı. Qusra Belediye Başkanı Abdul Azim Wadi, BBC’ye İsrail güçlerinin boşaltılan Filistin evlerini kışla olarak kullandığını söyledi. BM’ye göre 2026’da yerleşimci şiddeti, yıkımlar ve tahliyeler yüzünden yaklaşık 3.800 Filistinli yerinden edildi; bunların neredeyse yarısı çocuk. Lübnan’da takvim arayışı ve Gazze’de plan tıkanıklığı sürerken Qusra’daki kuşatma, üç cephede siyasi süreç ile günlük baskı arasındaki açıklığı somutlaştırıyor. Yardım eşiğe kadar geliyor ama ailelere doğrudan geçmiyor; sakinler engelleme diyor, ordu inkâr ediyor ve BM’nin yerinden edilme sayısı bu yerel gerilimi daha geniş bir 2026 eğilimine bağlıyor.[2], [1], [3]
