Gemiler ve limanlar yeni baskı noktalarına dönüşüyor
Al-Makha limanı balistik füzelerle vuruldu, Kyiv işgal altındaki bölgelerden tahıl taşıyan gemileri yaptırım listesine aldı, Moskova ise AB’nin kargo el koyma yetkisine misilleme tehdidiyle karşılık verdi.
Jeopolitik··Sabah
Al-Makha’da balistik füzeler limanı vurdu
Yemen’in uluslararası tanınan hükümeti, Husi güçlerinin cuma günü al-Makha’ya altı balistik füze attığını, liman tesisleriyle sivil binaları vurduğunu ve en az dört sivilin öldüğünü açıkladı. Adı açıklanmayan bir askerî yetkili AFP’ye, saldırıda ikisi güvenlik görevlisi olmak üzere en az sekiz kişinin öldüğünü söyledi. Husiler, Suudi destekli güçlere ait olduğunu söyledikleri yığınakları, silahları ve savaş gemilerini vurduklarını, tekneleri ve silahları imha ettiklerini açıkladı. Al Jazeera, iki anlatının da bağımsız olarak doğrulanmadığını aktarıyor. Karşılıklı saldırı, İran’a yakın grupla Suudi destekli hükümet arasındaki tırmanışı gösteriyor ve Yemen’de geniş çaplı çatışmaya dönüş riskini artırıyor. Kızıldeniz liman altyapısının doğrudan hedef alınması, deniz lojistiğinin çatışma aracı olarak kullanıldığı bir hattı yeniden öne çıkarıyor. Ölüm sayıları hükümet ile askerî kaynak arasında ayrışıyor; hangi hedefin vurulduğu da tarafların anlatımına bağlı ve bağımsız doğrulama olmadan liman vuruşu, sivil kayıp iddiası ve askerî yığınak iddiası yan yana duruyor.[1]
Kyiv, işgal topraklarından tahıl taşıyan 13 gemiyi listeliyor
Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelensky cuma günü, Rusya’nın işgal ettiği topraklardan Ukrayna tahılının ihracına karışan 13 gemiyi, 11 Rus vatandaşını ve 28 şirketi listeleyen Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi kararını yürürlüğe koyan kararnameyi imzaladı. Listelenen gemilerin sekizi Rusya, üçü Panama bayrağı taşıyor; birer gemi de Belize ile Saint Kitts ve Nevis bayraklı. Cumhurbaşkanlığı danışmanı ve yaptırım komiseri Vladyslav Vlasiuk, geçici olarak işgal edilen topraklardan Ukrayna tahılının yasa dışı ihracının şirketlerden ve armatörlerden kaptanlara ve gemilere kadar işin içindeki herkes için sonuçları olması gerektiğini söyledi. Kyiv, amacın bu tahılın uluslararası piyasalara girmesini engellemek olduğunu belirtiyor. Liman vuruşundan ayrı bir cephede, yaptırım listesi gemi, şirket ve kaptanı aynı lojistik zincirinde hedef alıyor. Bayrak dağılımı, yalnızca bir devletin ticaret filosunu değil, farklı siciller altında çalışan bir taşıma ağını işaret ediyor; yaptırım, yükün menşeini ve gemi operatörünü birlikte sıkıştırarak tahılı piyasaya sürme yolunu kapatmayı amaçlıyor.[2]
Moskova, AB’nin yüke el koyma yetkisine misilleme diyor
Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Avrupa Birliği’nin üye ülkelere Rus enerji yükü taşıyan gemileri durdurma, denetleme ve alıkoyma ile yükleri satıp geliri Ukrayna’ya aktarma yetkisi vermesini soygun ve korsanlık diye niteledi. Lavrov, Rusya’nın aynı biçimde karşılık vereceğini ve hedefleri kendisinin seçeceğini söyledi. Ayrıca gölge filo terimini reddetti; kavramı Avrupa Birliği’nin uydurduğunu ve hiçbir belgede geçmediğini savundu. Hedeflerin bu politikayı uygulayan ülkeler için çalışan gemiler olacağını ima etti. Japonya’yı da, iş heyetlerine Rusya ile proje görüşmemeleri talimatı verilmesi nedeniyle eleştirdi. Al-Makha’daki füze vuruşu, Kyiv’in tahıl gemisi listesi ve Moskova’nın el koyma tehdidi, liman, gemi ve kargonun farklı coğrafyalarda aynı hafta baskı aracı haline geldiğini gösteriyor. Bir uçta balistik füze liman tesisini vuruyor, başka bir uçta yaptırım kararnamesi gemi ve şirketi listeliyor, üçüncü uçta bakan misilleme ve hedef seçimi dili kullanıyor; üç adım da denizde dolaşan yükün siyaseten sıkıştırılabileceğini varsayıyor.[3], [1], [2]
