Eigen RadarBilim
Analiz

Temmuz okyanus ısısı aylık rekor kırarken saatlik veriler sıradan günlerdeki aşırı sıcağı da gösterdi

Copernicus temmuz deniz yüzeyi sıcaklığını rekor 20,96 santigrat derece verdi; saatlik kara verileri ise aşırı sıcak saatlerinin yüzde 28'inin günlük ölçütlerin sıcak saymadığı günlere düştüğünü gösteriyor.

Bilim··Öğle
Güneşli kurgusal bir kıyıda, kuru otların arasındaki farklı hava sıcaklığı sensörleri alçak iskeleden açık denizdeki büyük gözlem şamandırasına uzanıyor.

Temmuz için aylık bir deniz yüzeyi zirvesi

Avrupa Birliği'nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi, 2026 temmuzunda kutup bölgeleri dışında ortalama deniz yüzeyi sıcaklığını 20,96 santigrat derece olarak bildirdi. Bu değer 1991-2020 ortalamasının 0,58 derece üzerinde ve ölçüm dizisindeki en sıcak temmuz. Küresel ortalama hava sıcaklığı 16,9 santigrat derece oldu. Hava sıcaklığı 2024 temmuzuyla birlikte ikinci sırayı paylaştı ve 2023 temmuzundaki 16,95 santigrat derecenin hemen altında kaldı; yani okyanus değeri, ayı hava değerinden daha net öne taşıyor. Copernicus, okyanustaki sıcaklığın büyük bölümünü tropikal Pasifik'teki El Niño koşullarına bağlıyor; bu da deniz yüzeyi sayısının bir bölümünün kalıcı bir basamak değişiminden değil, dönüşü olan bir döngüden geldiği anlamına geliyor. Aynı ay Avrupa'ya üst üste üçüncü aşırı sıcak ayını getirdi; kıtanın batısında ve ortasında kuraklık ve görülmemiş ölçekte orman yangınları yaşandı. Ürün, kutup dışı sularda aylık bir okyanus yüzeyi ortalamasıdır; kara üzerindeki ısı stresinin günlük bir haritası değildir. Temmuzda buzsuz okyanus yüzeyinin büyük bölümünün dönem ortalaması olarak ne kadar sıcak olduğunu yanıtlar.[1]

Günlük eşiklerin kaçırdığı saatlik aşırı sıcak

Weilin Liao ve meslektaşları, Nature Climate Change dergisinde, 1981-2023 arasındaki küresel saatlik sıcaklıkları taradı ve bir saati, 1981-2010 döneminde günün o saati için doksanıncı yüzdelik dilimi aştığında aşırı saydı. Küresel kara yüzeyinde yaz başına ortalama yaklaşık 269 böyle saat düşüyor; karaların yüzde 80'inden fazlasında on yılda ortalama 62 saatlik bir artış görüldü. Yüksek salınımlı SSP5-8.5 patikasında öngörüler, 2070-2099 döneminde sıcak günlere dört saatten fazla, sıcak sayılmayacak günlere ise üç saatlik ek aşırı sıcak ekliyor. Düşük ve orta gelirli ülkeler, bugünkü ve öngörülen maruziyetin dörtte üçünden fazlasını taşıyor. Uyarı sistemleri açısından asıl önemli değer, halihazırda günlük ölçütlerin sıcak saymadığı günlere düşen aşırı sıcak saatlerinin yüzde 28'i; çünkü uyarıların çoğu günlük eşik üzerine kurulu. Yazarlar, bu kısa sıcak sıçramalarının mekanizmalarının hâlâ çalışılması gerektiğini söylüyor. Çalışma, on yılları kapsayan gözlemler ve yüksek salınımlı bir öngörü patikası üzerinde saatlik bir kara çözümlemesidir; aylık bir okyanus ortalamasının yerini almaz ve kaçırılan her saatin aynı sağlık yükünü taşıdığını da öne sürmez.[2]

Aşırı sıcaklığın farklı parçaları için iki ölçüm aracı

Yan yana okunduğunda iki haber, aylık bir deniz yüzeyi rekoru ile saatlik bir kara sıcaklık sayımının aşırı sıcaklık hakkında neden farklı sorulara cevap verdiğini gösteriyor. Copernicus, temmuzda buzsuz okyanus yüzeyi için tek bir dönem ortalaması veriyor ve bu ortalamayı aynı dizideki önceki temmuzların üstüne yerleştiriyor; dönüşü olan bir El Niño katkısını da not ediyor. Liao ve meslektaşları ise saatleri, temel dönemdeki aynı saat diliminin yüzdelik eşiğine göre sayıyor ve bu saatlerin büyük bir payının hiç günlük sıcak gün çizgisini geçmeyen günlere düştüğünü gösteriyor. Bu ayrım, günlük uyarılara kurulu sistemler için önemli: kısa sıçramalarla gelen ısı, saatin kendisi aşırı olsa bile gün ölçeğindeki etiketin dışında kalabiliyor. Okyanus ürünü bu kara saatlerini ölçmüyor; saatlik ürün de temmuz deniz yüzeyi ortalamasını yeniden yazmıyor. Yan yana durduklarında bir ay için toplu okyanus ısısını ve sıradan takvim günlerinin içindeki kara ısısının dağılımını çiziyorlar. Ortak konu, uyumsuz zaman ölçeklerinde ölçülen aşırı sıcaklık; pratik çıkarım ise rekor bir aylık okyanus değeri ile günlük bir uyarı eşiğinin ısı hikâyesinin farklı parçalarını görünür bırakmasıdır. İki ölçüm aracı birlikte okunabilir; tek bir birleşik ısı ürünü sayılmaz.[1], [2]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıScientific AmericanTemmuz deniz yüzeyi sıcaklığı, Copernicus verilerine göre rekor düzeyde 20,96 santigrat dereceye çıktı↩1↩2
  2. Haber kaynağıPhys.orgSaatlik veriler, aşırı sıcak saatlerinin yüzde 28'inin günlük ölçütlerin sıcak saymadığı günlere düştüğünü gösteriyor↩1↩2