Eriyen buzullar, Yer'in ilk oksijen dalgalanmalarını beslemiş olabilir
Hakemli Nature Communications çalışmasında incelenen Güney Afrika kayaçları, eski buzullaşmaların ardından okyanusa taşınan fosforun oksijen üretimini artırmış olabileceğini, tortullardaki geri dönüşümün de atmosferdeki dalgalanmaları uzattığını düşündürüyor. Hayvan şubeleri boyunca yapılan bir genom taraması da zarf genleri taşıyan sıçrayan genleri Kambriyen öncesine yerleştiriyor. İklimle bağlantılı oksijen dalgalanmaları ve zarf genli retrotranspozonların Kambriyen öncesi kökeni, erken yaşam koşulları ile genetik hareketliliğin uzun geçmişine işaret ediyor.
Bilim··Akşam
Buzul sonrası fosfor, oksijen üretimini hızlandırdı
Nature Communications'ta yayımlanan çalışma, Güney Afrika'daki Transvaal Supergroup kayaçlarında eski buzullaşmaların ardından belirgin bir fosfor artışı buldu. Buzlar çekildikten sonra hızlanan aşınma, deniz üretkenliğini sınırlayan bu besini okyanusa taşıdı ve oksitlenmeyi güçlendirdi. Tortulların fosforu yeniden suya verme oranını ise sülfat bolluğu ile okyanusun yükseltgenme durumu arasındaki geri besleme belirledi. Biyojeokimyasal model, bu döngünün atmosferde büyük oksijen dalgalanmaları üretebildiğini ve kalıcı oksijenli atmosfere geçişin neden tek adımda tamamlanmadığını açıklayabilecek bir mekanizma sunduğunu gösteriyor.[1]
eLife'taki hakemli genom taraması, zarf genleri taşıyan bozulmamış Ty3/gypsy retrotranspozonlarını knidliler ve taraklılar kadar eski hayvan gruplarında saptadı. Korunmuş POL proteini bölgelerinden kurulan evrim ağaçları ve öngörülen protein yapıları, birbirinden ayrı iki zarf tipi ortaya çıkardı. Zarf genlerinin evrim boyunca pol geniyle birlikte ayrışması, yazarların bunları yakın dönemde tekrar tekrar edinilmiş parçalar yerine Kambriyen öncesinden kalan eski kazanımlar olarak yorumlamasına yol açtı. Bazı konak soylarındaki neredeyse özdeş kopyalar ise bu eski kökenin yanında daha yakın dönemli çoğalmaların da sürdüğünü gösteriyor.[2]
Oksijen dalgalanmaları yüz milyonlarca yıla yayıldı
Büyük Oksitlenme Dönemi yaklaşık 2,43 ile 2,06 milyar yıl önce arasında sürdü ve aşırı iklim oynaklığıyla geçti. Leeds öncülüğündeki ekip, bu dönemin son iki buzullaşması boyunca Güney Afrika'daki Transvaal Supergroup kayaçlarında fosforun farklı mineral fazlarına nasıl dağıldığını inceledi. Her buzullaşmanın ardından hızlanan aşınma, fosforu okyanusa taşıyarak oksijenlenmeyi destekledi. Sülfat bolluğu ile okyanusun yükseltgenme durumu daha sonra tortulların suya ne kadar fosfor verdiğini belirledi; modelleme, bu geri beslemenin atmosferdeki büyük oksijen dalgalanmalarını uzatabildiğini gösteriyor.[1]
