Eigen RadarBilim
Analiz

Genç şempanzeler büyüdükçe bölgelerine özgü ayırt edici ses örüntüleri geliştiriyor

Queen Mary University of London'dan Kassandra Giragosian'ın yönettiği ekip, ayrılmış iki topluluktan 30 bebek ve genç şempanzeyi inceledi; homurtu, sızlanma ve kahkahalarının yaşla birlikte topluluğa daha özgü hale geldiğini buldu. Gençlerde örüntü her üç seste de görüldü, bebeklerde ise yalnızca kahkaha ve homurtuda. Nautilus'a göre ekip bunu sızlanmanın alarm işlevine bağladı ve insan ses gelişimiyle karşılaştırdı; insan dillerinde kahkaha, sıkıntı seslerine göre daha fazla çeşitlilik gösteriyor.

Bilim··Gece
Aydınlık tropik ormanda, kütükte seslenen genç bir şempanzeyi yetişkin dişi tımar ederken, arkadaki araştırmacı yönlü mikrofonla kayıt alıyor.

Genç şempanzelerin sesleri, her üç ses türünde de topluluğa göre ayrışıyor

Queen Mary University of London'dan Kassandra Giragosian'ın yönettiği ekip, Portsmouth Üniversitesi ile birlikte, coğrafi olarak ayrılmış iki topluluktan 30 bebek ve genç şempanzeyi inceleyerek homurtu, sızlanma ve kahkahalarının akustik yapısını karşılaştırdı. Genç şempanzelerin homurtu, sızlanma ve kahkahalarının tümü topluluğa göre ince farklar gösterdi; bebeklerde ise aynı topluluğa özgü örüntü yalnızca kahkaha ve homurtularda görüldü, sızlanmaları topluluklar arasında benzer kaldı. İki grup arasındaki farkların bir bölümü bebeklikte zaten var, bir bölümü ise yalnızca gençlik yıllarında beliriyor; böylece topluluklar arasındaki akustik mesafe hayvanlar büyüdükçe açılıyor. Çalışma PLOS One dergisinde yayımlandı.[1], [2]

Nautilus, örüntüyü sızlanmanın alarm işlevine ve insan ses araştırmalarına bağlıyor

Nautilus, ekibin sızlanmanın neden geride kaldığına dair açıklamasını aktardı: kahkaha ve homurtu daha konuşma benzeri sesler, sızlanma ise daha kısıtlı bir ses olarak yavru şempanze gözden kaybolduğunda annesine yerini bildiren bir alarm işlevi görüyor; bu da yaşla en az değişen ses türü olmasını açıklayabilir. Dergi, örüntünün daha önceki insan araştırmalarını yansıttığını belirtti: olumlu duyguyla bağlantılı bir ses olan kahkaha, çığlık ya da ağlama gibi olumsuz tonlu seslere kıyasla insan dilleri arasında daha fazla çeşitlilik gösteriyor; 2009 tarihli bir çalışmaya göre Fransız bebekler yükselen bir ezgiyle ağlarken Alman bebeklerin ağlaması alçalan bir ezgi izliyor, araştırmacılar bu farkı rahim içinde gelişmeye başlayan aksanlara bağlıyor. Nautilus ayrıca, bir araya getirilen iki şempanze sürüsünün birbirinden farklı homurtularının sürüler birleştikçe kaynaşıp yakınlaştığını gösteren 2015 tarihli bir çalışmayı da aktardı; bu da bu seslerin yetişkinlikte de değişmeyi sürdürebildiğinin kanıtı.[2]

Giragosian, seslerin doğuştan sabit kalmak yerine gelişmeyi sürdürdüğünü söylüyor

Giragosian, seslerin doğuştaki halinde sabit kalmak yerine, genç şempanzeler toplumsal ve ekolojik çevreleriyle etkileştikçe gelişmeyi sürdürdüğünü söyledi. Ekip, toplumsal etkileşimlerin, çevre koşullarının ve genetik olmayan başka etkenlerin hepsinin bu örüntüye katkıda bulunabileceğini belirtti; dolayısıyla bulgu, yaş, topluluk ve ses yapısı arasında bir ilişki gösteriyor, ama bunu neyin sürüklediğini ortaya koymuyor.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıPhys.orgKassandra Giragosian, genç şempanzelerin seslerinin büyüdükçe birbirinden uzaklaştığını buldu↩1↩2
  2. Haber kaynağıNautilusGenç şempanzelerin kahkaha ve homurtularında bölgesel farklar, sızlanmalarından önce beliriyor↩1↩2