Eigen RadarBilim
Analiz

Chariklo'nun iki halkası karşıt yönlerde değişti

James Webb Uzay Teleskobu için özel olarak planlanan bir yıldız örtülmesi, Chariklo'nun iç halkasının daha geçirimsiz, dış halkasının ise daha geçirgen hâle geldiğine işaret etti. Son on yılın ölçümleriyle yapılan karşılaştırma, küçük gök cisimlerinin halkalarının sanılandan daha değişken olabileceğini gösteriyor. Ayrım gerçek değişimden, gözlem süzgeçlerinden ya da ikisinden kaynaklanabilir.

Bilim··Öğle
Karanlık uzayda düzensiz yüzeyli Chariklo, yoğun parlak iç halka ve seyrek dış halkayla; arkadaki parlak yıldız gövdenin kenarında kısmen örtülüyor.

İç halka koyulaşırken dış halka soldu

Satürn ile Uranüs arasında dolanan ve çapı yaklaşık 250 kilometre olan Chariklo'nun iki dar halkası birkaç yıl içinde karşıt yönlerde değişti. Endülüs Astrofizik Enstitüsü, James Webb Uzay Teleskobu gözleminde iç halkanın yıldız ışığını daha çok, dış halkanın ise daha az kestiğini açıkladı. Europa Press de son on yıldaki ölçümlerle yapılan karşılaştırmada iç halkanın daha geçirimsiz, dış halkanın daha geçirgen göründüğünü bildirdi.[1], [2]

Ölçüm, bir yıldızın kısa süreli sönmesine dayanıyor

Halkalar doğrudan görüntülenemeyecek kadar dar olduğu için gökbilimciler, Chariklo bir yıldızın önünden geçerken ışıkta oluşan kısa düşüşleri ölçtü. 18 Ekim 2022 tarihli gözlem, Webb için önceden öngörülüp özel olarak planlanan ve başarıyla izlenen ilk yıldız örtülmesiydi. Chariklo'nun teleskoba göre saniyede 2,5 kilometrelik düşük bağıl hızı, halka yapısının daha yüksek uzamsal çözünürlükle ölçülmesine olanak verdi.[1], [2]

Değişimin fiziksel nedeni henüz açık değil

Çalışmayı yöneten Pablo Santos-Sanz, iki halkanın geçmiş örtme gözlemlerine göre karşıt yönlerde değiştiğini söylüyor. Bununla birlikte Europa Press, görülen ayrımın gerçek halka evriminden, gözlemlerde kullanılan süzgeçlerin farklılığından ya da iki etkiden birden kaynaklanabileceğini aktarıyor. Enstitünün vardığı daha dar sonuç, küçük gök cisimlerinin çevresindeki halkaların daha önce varsayıldığı kadar durağan olmayabileceği yönünde.[1], [2]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıInstituto de Astrofísica de AndalucíaChariklo'nun iki halkası ters yönlerde değişiyor↩1↩2↩3
  2. Haber kaynağıEuropa PressWebb gözlemleri, Chariklo'nun iki halkasının karşıt yönlerde değiştiğini gösteriyor↩1↩2↩3