Eigen RadarBilim
Analiz

Barents Denizi’nin buz bölgesinde ilkbahar plankton üretimi yüzde 45 azaldı

Hakemli bir analiz, Barents Denizi’nin buz bölgesinde nisan ve mayıs aylarındaki birim alan başına birincil üretimin 1998–2023 arasında yaklaşık yüzde 45 azaldığını buldu. Besin maddelerinin azalması ve ışık koşullarının değişmesi, ilkbahardaki bu gerilemenin açıklamaları arasında. Denizin yıllık toplam üretimi aynı dönemde artabiliyor. Bulgular bütün Arktik Okyanusu’nu veya balıkçılık üretiminde eşdeğer bir düşüşü kapsamıyor.

Bilim··Akşam
Temsili sualtı sahnesinde, pürüzlü mavi deniz buzu soldan uzanıyor; sağdaki açık sudan giren gün ışığı, mavi-yeşil sudaki ince parçacıkları aydınlatıyor.

Yıllık artışa karşın ilkbahar üretimi geriliyor

Arktik’teki Barents Denizi’nin buz bölgesinde ilkbahar plankton üretimi geriledi. Hakemli analiz, 1998–2023 arasında her yıl nisan ve mayıs aylarında birim alan başına birincil üretimin yaklaşık yüzde 45 azaldığını buldu. Birincil üretim, fitoplankton gibi canlıların fotosentez yoluyla organik madde oluşturmasını anlatıyor. İlkbahardaki çoğalma, deniz besin ağlarına mevsimlik önemli bir besin kaynağı sağlıyor.[1], [2]

Buzların çekilmesiyle açık su alanının genişlemesi ve yılın sonraki bölümünde büyümenin sürmesi, yıllık üretimi artırabiliyor. İlkbahardaki gerileme bu yıllık artışla aynı anda yaşanabiliyor. İncelenen ölçüt, bütün deniz havzasının yıl boyunca toplam karbon üretimi yerine belirli bir buz bölgesinde birim alandaki üretim. Sabit iki aylık dönem, yıllar arasındaki mevsimlik karşılaştırmanın aynı zaman aralığında yapılmasını sağlıyor. Yaz sonundaki artışlar, daha zayıf bir ilkbahar çoğalmasıyla birlikte görülebiliyor.[1]

Nitrat ve suyun karışması büyüme koşullarını değiştiriyor

Yazarlar gerilemeyi öncelikle ilkbaharda kullanılabilir nitratın azalmasıyla ilişkilendiriyor. Nitrat, plankton büyümesini besleyen maddeler arasında. Kışın daha yavaş yenilenmesi, su buz bölgesine ulaşmadan önce daha çok tüketilmesi ve bölgeden net nitrat çıkışı, açıklamanın bağlantılı parçalarını oluşturuyor. Bu değişimler, Atlantik sularının ve koşullarının Arktik deniz ortamındaki etkisinin güçlenmesiyle birlikte ele alınıyor. Böylece ısınan denizde yalnızca buzun kapladığı alan değil, ilkbahardaki besin kaynağı da değişiyor.[1]

Yüzeyde karışmış su tabakasının derinleşmesi, büyüme için kullanılabilen ışığı da azaltıyor. Analiz bu derinleşmeyi Kuzey Atlantik ile Arktik arasındaki atmosfer dalgası örüntüsüyle ve tatlı su girişinin azalmasıyla bağlantılı buldu. Ayrı iklim modeli deneyleri, deniz buzundaki değişimin atmosferle bağlantısının bazı yönlerini sınadı. Gözlemsel ilişkiler ise önerilen bütün neden-sonuç bağlarını kendi başına kanıtlamıyor.[1]

Farklı veriler mevsimlik eğilimi sınamakta kullanıldı

Çalışmada Avrupa’nın Copernicus yer gözlem programının okyanus rengi verileri, farklı uydu hesaplama yöntemleri ve bağımsız model ürünleriyle karşılaştırıldı. Besin maddelerindeki eğilimler, Norveç deniz gözlemleriyle de denetlendi. Uydu hesaplamaları, bulut nedeniyle eksik kalan görüntülerin tamamlanması ve modellenmiş besin alanları belirsizlik taşıyor. Plankton çoğalmasının başlangıç zamanındaki değişim ayrıca değerlendirildi. Sonuçlar belirli bölge ve mevsimi kapsıyor. Besin ağlarıyla canlı çeşitliliğine yönelik sonuçlar, gerilemenin sürmesi halinde ortaya çıkabilecek riskler; balıkçılıkta eşdeğer bir düşüş ölçülmüş değil.[1]

Kaynakça

  1. Haber kaynağıNature CommunicationsBarents Denizi’nin buz bölgesinde ilkbahar üretimi geriledi↩1↩2↩3↩4↩5
  2. Haber kaynağıScienmagBarents Denizi’nin buz bölgesinde ilkbahar üretimi geriledi↩