Physarum’un canlı ağları bilimde ve sanatta farklı roller üstleniyor
Physarum polycephalum’un besinler arasında kurduğu tüpler, biyoloji, ağ araştırması ve biyosanatta farklı amaçlarla kullanılıyor. Maria Dębińska’nın hakemli bilim tarihi ve felsefesi incelemesine göre, canlı gövdeyi düğüm ve çizgilere dönüştürmek hangi özelliklerin korunacağını seçmeyi gerektiriyor. İnsan ağlarıyla benzetme kurulurken bazı davranışlar ve çevreyle ilişkiler dışarıda kalıyor. Bu dönüşüm, canlının farklı alanlar arasında taşıdığı anlamı da değiştiriyor.
Bilim··Öğle
Canlı gövde çizgeye dönüştürülüyor
Physarum polycephalum, besin noktaları arasında tüpler kuran tek hücreli bir canlı. Bu tüpler çizgeye dönüştürüldüğünde uzunluk, bağlantılılık ve dayanıklılık gibi özellikler karşılaştırılabiliyor. Maria Dębińska’nın 5 Kasım’da yayımlanan hakemli bilim tarihi ve felsefesi çalışması, bu dönüşümün ardındaki seçimleri inceliyor. Üç örneğe dayanan incelemenin konusu, biyolojik ağların farklı alanlara nasıl taşındığı. Çalışma, yeni bir zekâ deneyi duyurmak yerine, canlıdan soyut ağa geçilirken hangi özelliklerin korunduğunu araştırıyor.[1]
Hesaplanan ağ bazı davranışları dışarıda bırakıyor
İlk örnek, Fransa’nın Toulouse kentindeki biyologlarla bir internet girişiminin çalışmasını izliyor. Besin noktalarının yerleri ve bağlantı sağlayan bir düğümün çıkarılması, deney düzenini değiştiriyor. Tüp görüntüleri daha yalın bağlantılara çevriliyor ve elle kontrol ediliyor. Ancak canlı bulunduğu kabın dışına çıktığında, bu davranış hesaplamanın kapsamı dışında kalabiliyor. Başka bir örnekte, alışılmışın dışındaki hesaplama araştırmalarında yollar ve yerleşimler ele alınıyor. Aynı canlının kurduğu ağ, böylece başka bir araştırma sorusunun parçası oluyor.[1]
Sanatçılar bağlantıları somutlaştırıyor
Biyosanatçılar Sarah Grant ve Selena Savić’in çalışmaları üçüncü örneği oluşturuyor; canlı bağlantıları görünür ve somut hâle getiriyor. Besinlerin hareketi veri akışına benzetilebiliyor, ancak alttaki fiziksel süreçler farklı. Dębińska canlıyı biyoloji, ağ bilimi ve sanatı birbirine bağlayan bir sınır nesnesi olarak ele alıyor. Benzer biçimler karşılaştırmaya olanak veriyor; aynı nedenlerin, bilincin veya insan ağları için zorunlu bir planın varlığını ortaya koymuyor.[1]
İlgili köşe yazıları
Bu gündem hakkında daha fazla bilgi için ilgili köşe yazılarını okuyabilirsiniz.
