Süperiletkenin üzerinde havada tutulan küçük bir mıknatıs, aşırı soğuk vakum ortamında basınç algılayıcısı olarak sınandı. Dakikada 138 milyon kez dönen mıknatısın gaz molekülleriyle yavaşlaması, düşük sıcaklıkta ölçüm yapmanın yolunu açtı. Hakemli dergide yayımlanan laboratuvar deneyi, soğuk ortamda kalan gazın etkisini dönme hareketi üzerinden izliyor. Temassız taşıma, çok düşük enerji kaybıyla çalışmayı sağlıyor.
Bilim··Sabah
Mıknatısı süperiletken kurşun taşıyor
Küçük bir mıknatıs, aşırı soğukta basınç ölçmek için kullanılan bir laboratuvar düzeneğinin hareketli parçası oldu. Kurşun soğutularak süperiletken duruma getiriliyor. Manyetik alanı dışlaması, Meissner etkisi adı verilen olguyla mıknatısı havada tutuyor. Böylece dönen parça mekanik bir yatağa değmeden taşınıyor. Uygulanan manyetik alanla eşzamanlı çalışan sürücü, mıknatısın dönmesini sağlıyor. Deney bu temassız hareketi soğuk ortamda bir ölçüm aracına dönüştürüyor.[1]
Gazın yavaşlattığı dönüş basıncı gösteriyor
Araştırmacılar, 4,2 kelvin sıcaklıkta dakikada 138 milyon dönüşe ulaştıklarını bildiriyor. Basınç ölçümünde ise dönüşün zamanla yavaşlaması izleniyor. Haznede kalan gazın molekülleri mıknatısa çarparak harekete direnç uyguluyor. Bu direncin dönme hızına etkisi, soğuk bölgedeki gaz basıncını hesaplamaya yarıyor. Gazla çarpışmanın duyarlı mekanik hareketi bozduğu deneylerde, düşük sıcaklıktaki basıncın bilinmesi önem taşıyor. Temassız destek, bu yavaşlamanın ölçülmesine elverişli bir ortam sağlıyor.[1]
Deneyde çok düşük sıcaklıkta algılama sınandı
Çalışma hakemli Science Advances dergisinde yayımlandı; yazarların ön baskısı Eylül 2025’te paylaşılmıştı. New Scientist deneyi 6 Kasım’da haberleştirdi. Ekip, manyetik alan ölçümü ve temel fizik araştırmaları için de kullanım önerileri sunuyor. Bunlar düzeneğin ileride sınanabilecek uygulamaları olarak ele alınıyor. Çok düşük basınçlardaki sonuçları yorumlarken gaz direnci dışındaki enerji kayıplarını da hesaba katmak gerekiyor. Deneyde sınanan işlev, aşırı soğukta basınç algılama oldu.[1]
