DNA ağı, düzensiz sıvıya ortak bir ritim kazandırdı
Moleküler motorların hareket ettirdiği laboratuvar sıvısında uzun DNA zincirleri ortak bir salınım oluşturdu. Akışın gerip birbirine doladığı zincirler, uzak bölgeleri bağlayan bir ağ kurdu ve milimetre ölçeğinde eşgüdümlü hareket sağladı. Hakemli deney, basitleştirilmiş bir malzemede ortak hareketin nasıl doğabileceğini araştırıyor. Zincir uzunluğu ile motorların etkinliği, bu düzenin oluşmasını ve ritmini etkiledi.
Bilim··Gece
Uzak bölgeler birlikte hareket etti
Biyolojik bileşenlerden oluşan bir laboratuvar sıvısında uzun DNA zincirleri, milimetre ölçeğine yayılan ortak hareket sağladı. Nature Physics’te yayımlanan hakemli deneyde DNA, esnek bir malzeme olarak kullanıldı. Mikrotübül denen protein lifleri, enerji harcayarak hareket eden kinezin adlı moleküler motorlara yol oluşturdu. Motorların başlattığı akış, DNA zincirlerini gerip birbirine doladı. Böylece büyüyen ağ, önceden ortak bir ritim izlemeyen uzak bölgeler arasında mekanik gerilim taşıdı.[1]
Ağ, levhaya dönüşmeden ritim kazandı
Araştırmacılar hareketin yayılışını, ışıldayan işaretlerle izledikleri bileşenler ve izleyici parçacıklarla inceledi. DNA bulunmayan karşılaştırma karışımlarında akış düzensiz kaldı. Uzun zincirler içeren karışımda ise ağ giderek yeniden düzenlendi ve geniş bölgelerde akış yönü dönüşümlü olarak değişti. DNA sonradan incelerek levhaya benzer bir biçim aldı. Salınımların daha önce başlaması, ortak hareketi kurmak için önce tamamen yassı bir yapı oluşmasının gerekmediğini destekledi. Üç boyutlu ağ içindeki mekanik bağlantı yeterli olabiliyordu.[1]
Zincir uzunluğu ve motor etkinliği ritmi değiştirdi
Daha kısa DNA zincirlerinde karışım düzensiz kaldı ya da zamanla sönen girdaplar oluşturdu. Kalıcı salınımlar daha uzun zincirlerle ortaya çıktı. Kuramsal model, bu geçişi motor kuvvetleriyle gerilimi depolayıp bırakan ağın karşılıklı etkisine bağladı. Kanal genişliği ve motorların etkinliği değiştiğinde salınımın dönemi de değişti. Yazarlar motorlarla ağ arasındaki bu karşılıklı etkiyi, kendiliğinden düzenlenen yumuşak malzemelerin tasarımında araştırılabilecek bir ilke olarak önerdi. Bulgular basitleştirilmiş deney karışımındaki davranışı açıklıyor.[1]
